1.3.1. Toma de decisións

Imaxe de persoa decidindo entre dúas cores

I. Decide quen van ser as persoas destinatarias do teu REA.

Preciso dun exemplo

Decide a etapa e ensinos para as que vas deseñar (Infantil, Primaria, Secundaria...). Entre outras cousas, isto determina o tipo de estilo de eXeLearning que vas empregar.
Describe ou ten previsto os posibles escenarios nos que vas empregalo (presencial, semipresencial, a distancia).
E ademais ten en conta que o REA debe dar resposta á diversidade, é dicir, debe posibilitar o acceso á aprendizaxe de todas as persoas ás que vaias ofrecelo. Debes pensar previamente nas características do teu grupo e o rango de competencia curricular que debes abarcar.

Persoas destinatarias

Etapa: Secundaria
Curso: 1º
Modalidade: presencial.
Características do grupo: alumnado de entre 11 e 12 anos con nivel de competencia curricular que oscila entre 3º Ciclo de Educación Primaria e 2º de ESO.

II. Selecciona os obxectivos didácticos que terá o REA tendo en conta que deben estar vinculados a algún obxectivo do currículo vixente.

Preciso dun exemplo

É o que vas ensinar.
Para seleccionalo considera o currículo vixente e a programación didáctica da materia.
Elixe un obxectivo ou obxectivos acordes ao perfil das persoas ás que vai dirixido o teu REA.

Obxectivos do REA

Deseñar un panel informativo sobre un monumento próximo, por exemplo dun pazo, que conteña elementos básicos de xeometría e medida empregando distintos procedementos e presentalo aos compañeiros e compañeiras, avaliando o proceso e o resultado.

Obxectivos contextualizado no currículo

OBX 7

Representar, de forma individual e colectiva, conceptos, procedementos, información e resultados matemáticos usando diferentes tecnoloxías, para visualizar ideas e estruturar procesos matemáticos.

OBX 6

Identificar as matemáticas implicadas noutras materias e en situacións reais...

Referencia: Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional. Proens (data da consulta 29/09/2024). https://www.edu.xunta.gal/proens/ Centro de exemplo, curso 22-23. Programación de matemáticas de 1º de ESO, UD 10 e 13.

III. Descompón en pasos o proceso de aprendizaxe para acadar o obxectivo.

Preciso dun exemplo

Descompón o proceso de aprendizaxe que implica o obxectivo didáctico do teu REA en varios pasos. Isto favorecerá que o teu alumnado poida acadalo.
Estes pasos serán os que se sigan para aprender progresivamente, polo tanto van condicionar o posterior deseño de explicacións, exercicios, actividades, tarefas e resto de recursos.

Segue unha secuencia coherente coa construción da comprensión e acorde ao saber da área/materia para a que esteas a deseñar.
Inviste o tempo necesario en definir esta secuencia porque é moi importante, xa que che permitirá reducir a carga cognitiva. Isto fará que o teu REA poida ser mellor comprendido.

Deseñar un panel informativo sobre un pazo...

1.1 Elixir o soporte onde se fará o deseño.

1.2 Visualizar distintos tipos de paneis informativos sobre monumentos, revisar as medidas e os deseños e elixir un.

1.3 Buscar un pazo próximo, visitalo, quitar fotos do exterior e recabar información no lugar (traballo de campo).

1.4 Tomar datos sobre o pazo utilizando fontes fiables (traballo na rede).

1.5 Identificar e analizar as formas xeométricas e medidas dos elementos do pazo e das construcións anexas empregando distintos procedementos (ferramentas informáticas, estimacións...).

1.6 Deseñar o panel e presentalo na aula.

1.7 Avaliar o proceso e o resultado final.

OBX 7. Representar, de forma individual e colectiva...

Tomando como fonte a programación elexida (Proens 2022), a partir do obxectivo obtemos o criterio de avaliación e o/os contido/os asociados.

Obxectivo - Criterio de avaliación - Contido - Contido mínimo esixible.

OBX 7 - CA 3.7 - C3.1.3 - Mínimo esixible.

CA 3.7 Representar conceptos, procedementos e resultados matemáticos usando diferentes ferramentas e valorando a súa utilidade para compartir información.

C3.1.3 - Construción de figuras xeométricas con ferramentas manipulativas e dixitais, como programas de xeometría dinámica, realidade aumentada etc.

Mínimo de consecución:

Constrúe diferentes figuras xeométricas con ferramentas dixitais para relacionar os seus perímetros e áreas.

Secuencia de aprendizaxe

Os eixos argumentais son: o pazo, os elementos anexos, e a súa relevancia na zona.

A partir deles desenvolveranse os coñecementos que, posteriormente, permitirán deseñar o panel cos elementos máis relevantes.

Unha posible secuencia para facer a análise xeométrica e socioafectiva sería:

- Pazos (planta, alzado, formas das torres...). Áreas e perímetros de figuras planas.

- Xardíns (formas dos parterres, árbores senlleiras). Ángulos, perímetros, áreas. Alturas.

- Hórreos (formas, usos, capacidade...). Áreas e perímetros de figuras planas.

- Pombais (formas, usos...). Pendentes dos tellados, teorema de Pitágoras.

- Influenza dos pazos na zona (lendas, percorridos...). Rectas e puntos notables dun triángulo.

Uso da aplicación GeoGebra, calculadora, e instrumentos manuais durante o proceso.

Cando deseñes as actividades lembra que o seu referente son os criterios de avaliación.

IV. Resalta a relevancia das metas que se poden conseguir co teu REA.

Preciso dun exemplo

Ten claro que fin contribúe a alcanzar o obxectivo que seleccionaches.

Por que é importante este REA?

Deseñar un panel informativo sobre un pazo próximo permitirá sensibilizar ao alumnado sobre o coidado do noso patrimonio e a posta en valor dos recursos públicos como os paneis informativos e demais sinalética.

Por que é importante este REA no contexto do currículo?

A representación de procesos e ideas matemáticas mediante distintas ferramentas, especialmente as tecnolóxicas, permite a modelización de problemas reais, axuda á súa comprensión, e universaliza o seu aprendizaxe, ademais de ser motivadora (información baseada no obxectivo 7).

V. Pensa e aclara que habilidades/coñecementos debe posuír o alumnado para poder usar o teu REA

Preciso dun exemplo

Consulta a secuencia de traballo que establece o saber da área/materia do teu REA para coñecer que habilidades e coñecementos son requiridos para poder usalo.
Podes axudarte do currículo de cursos anteriores.
No caso de que o teu REA forme parte dun conxunto de recursos, localiza que recurso pode ser usado antes ou despois do teu.

Coñecementos previos

Nivel anterior: Terceiro ciclo de Educación primaria. Sexto curso.

Obxectivo - Criterio de avaliación - Contido

OBX1. Interpretar situacións da vida cotiá proporcionando unha representación matemática destas mediante conceptos, ferramentas e estratexias, para analizar a información máis relevante.

CA3.2. Elaborar representacións matemáticas que axuden na procura e elección de estratexias e ferramentas, incluídas as tecnolóxicas, para a resolución dunha situación problematizada.

C3.4 - Visualización, razoamento e modelización xeométrica.

C3.4.1 - Resolución e formulación de problemas da vida cotiá que impliquen o uso de estratexias variadas para o cálculo de perímetros e áreas de figuras planas, con contraste de estratexias e resultados...

VI. Pensa e describe que competencias se poden desenvolver co teu REA.

Preciso dun exemplo

No propio currículo se indican os descritores das competencias clave que desenvolve o obxectivo elixido.

Contribucións ás competencias

O obxectivo 7 desenvolve os seguintes descritores:

STEM 3
CD 1, 2, 5
CE 3
CCEC 4

Todos eles son aplicables á creación do panel, por exemplo:

CCEC4 - Coñece, selecciona e utiliza con creatividade diversos medios e soportes, así como técnicas plásticas, visuais, audiovisuais, sonoras ou corporais, para a creación de produtos artísticos e culturais, tanto de forma individual como colaborativa, identificando oportunidades de desenvolvemento persoal, social e laboral, así como de emprendemento.

VII. Determina o tempo aproximado de traballo que o alumnado debe investir para alcanzar a meta/obxectivo de aprendizaxe.

Preciso dun exemplo

Fai un cálculo aproximado das sesións que deben investir para usar todos os elementos do REA.
Para facilitar este cálculo podes facer unha indicación de tempo de realización de cada unha das actividades ou tempos de uso de cada recurso.
Deseña tendo en conta o total de horas lectivas semanais da área/materia asignadas con carácter xeral na normativa que desenvolve o currículo.

Temporalización

Sesión de introdución e motivación sobre o reto: deseñar un panel descritivo dun monumento. (1)
Sesión de traballo de campo. (1)
Sesións para conectar cos coñecementos de primaria: ángulos, triángulos, cuadriláteros, polígonos, círculo e circunferencia, área e perímetro de figuras planas. (2)
Sesións con actividades nas que se desenvolven os seguintes contidos e procedementos: (5)

- Pazos (planta, alzado, formas das torres...). Áreas e perímetros de figuras planas.
- Xardíns (formas dos parterres, árbores senlleiras). Ángulos, perímetros, áreas. Alturas.
- Hórreos (formas, usos, capacidade...). Áreas e perímetros de figuras planas.
- Pombais (formas, usos...). Pendentes dos tellados, teorema de Pitágoras.
- Influenza dos pazos na zona (lendas, percorridos...). Rectas e puntos notables dun triángulo.

Sesión de elaboración do panel (1)
Sesión de Auto-reflexión, individual e en grupo, sobre a utilidade do aprendido e comunicación dos resultados aos compañeiros/as. (1)
Sesión de avaliación. (1)

Total 12 sesións.

VIII. Establece que usos didácticos se lle pode dar ao teu REA.

Preciso dun exemplo

Describe como pode usalo o alumnado.
Describe como pode usalo o profesorado.

Como se pode usar o REA

Usos para o profesorado: como material principal para o ensino presencial, semipresencial ou a distancia.

Usos para o alumnado: como material para a autoformación e como material principal para o ensino presencial, semipresencial ou a distancia.

Licenciado baixo a Licenza Creative Commons Atribución Non-comercial Compartir igual 4.0