Saltar navegación

5.3. Transmitindo a información

Teoría de Shannon e Weaver

No 1948, Claude Shannon (enxeñeiro) e Warren Weaver (científico da comunicación) propuxeron un modelo que explica como se transmite a información. Este modelo é a base das telecomunicacións e da informática modernas.

Os elementos do modelo

  • Fonte de información: é quen crea a mensaxe. Exemplo: unha persoa que quere dicir “ola” polo móbil.
  • Emisor ou transmisor: convértese a mensaxe en sinais que poidan viaxar. Exemplo: o móbil transforma a palabra “ola” en ondas dixitais
  • Canle: o medio polo que viaxa a mensaxe. Pode ser un cable, o aire, unha fibra óptica…
  • Ruído: todo aquilo que pode alterar a mensaxe. Exemplo: interferencias na chamada ou mala cobertura.
  • Receptor: recibe as sinais e volve convertelas en mensaxe comprensible. Exemplo: o móbil da outra persoa transforma as ondas en son.
  • Destino: a persoa que recibe e entende a mensaxe.
Teoría de Shannon e Weaver



Comunicación e ondas electromagnéticas

As ondas son perturbacións periódicas que transmiten enerxía ou información. As ondas electromagnéticas son combinacións de campos eléctricos e magnéticos oscilantes que se propagan a través do espacio transportando enerxía dun lugar a outro. Poden manifestarse de diversas formas: como ondas de radio, microondas, radiación infravermella, luz visible, radiación ultravioleta, raios X ou raios gamma.

Cultura científica. Ondas electromagnéticas

Sinais analóxicos e ondas periódicas

Os fenómenos electromágnéticos xeran sinais analóxicos de tipo periódico, é dicir, ondas. As ondas adoptan un conxunto continuo de valores que se repite no tempo pero no que o valor que pode tomar a variable Y en cada instante é único.

Cada “T” segundos repítese a oscilación completa: a isto chamámoslle periodo (T). A frecuencia dun sinal é o número de ciclos ou periodos por segundo.

f=1/T, e médese en Hz=1/s 

Na natureza só hai sinais analóxicos

O conxunto de sinais que percibimos na natureza son analóxicos, ou sexa, toman un conxunto continuo de valores. A luz, o son, a enerxía, etc, son sinais analóxicos.

Un sinal dixital é un sinal que só toma valores discretos, é dicir, un sinal discontinuo. Úsase para a transmisión de información porque ocupa moito menos espazo que un analóxico.

Wikibooks. Sinal analóxico e sinal dixital

Espectro electromagnético

As ondas electromagnéticas clasifícanse en función da súa lonxitude de onda (inversamente frecuencia):

Wikipedia. Espectro electromagnético (CC BY-SA)

A diferencia de ondas mecánicas, como o sonido, que precisan un medio para propagarse, a radiación electromagnética pode facelo no baleiro, á velocidade da luz:

c=3x108 m/s

A maior lonxitude de onda (ƛ), menor frecuencia e viceversa. Existe unha relación entre a Enerxía que transmite unha onda e a súa frecuencia, dada pola ecuación de Planck-Einstein: E = h·f, onde “h” é a chamada Constante de Planck.

CCARS. Distribución de ondas según enerxía

Procesamento de sinais

1. Procesamento de sinais

Unha sinal é calquera forma de información que varía co tempo: a voz, unha imaxe, un vídeo, un sensor de temperatura...

Primeiro, o sistema captura esa sinal (por exemplo, o micrófono coa voz).
Logo, procesa a sinal: pode ampliala, filtrar o ruído, comprimir o tamaño ou transformala para que viaxe mellor.

2. Codificación (CAD: codificación analóxica/dixital)

As sinais naturais (voz, luz, temperatura) son analóxicas, é dicir, continuas.
Para que un ordenador ou móbil poida traballar con elas, hai que codificalas en dixital, converténdoas en ceros e uns (bits).
Este paso chámase CAD (Conversión Analóxica–Dixital). Exemplo: a voz transfórmase en mostras de son representadas en números binarios.

A dixitalización ou conversión A/D consiste en:

  • Mostreo: realizar de forma periódica medidas da amplitude (tensión) dun sinal.
  • Cuantificación: retención durante o tempo suficiente para permitir avaliar o seu nivel.
  • Codificación: conversión do valor cuantificado en combinacións de ceros e uns para representar números, letras, instrucións, símbolos.

3. Transmisión

A información dixital viaxa por un canle de comunicación: un cable, fibra óptica, ondas de radio (Wi-Fi, 5G).
Durante a viaxe pode aparecer ruído, que altera a sinal. Para evitar erros empréganse sistemas de corrección e repetición de sinais. 

A maior parte das telecomunicacións ten lugar entre dispositivos sen cables, os cales utilizan ondas electromagnéticas para transmitir a información. En liñas xerais, o procesamento consiste en converter o sinal nunha onda electromagnética que se emite desde unha antena emisora e se propaga pola atmósfera ata unha antena.

4. Decodificación (DAC: dixital–analóxico)

Cando a información chega ao receptor, hai que decodificala.
Isto significa facer o proceso inverso: os bits volven transformarse nunha sinal analóxica que nós poidamos entender.

Exemplo: o altofalante recibe a secuencia de bits e volve convertela en ondas sonoras (a nosa voz).

Conspiranoia do 5G

Duración:
30'
Agrupamento:
Individual

O 5G é a quinta xeración de redes móbiles. A súa vantaxe é que permite maior velocidade e menos tempo de resposta, o que beneficia a internet dos móbiles, coches autónomos, cirurxía a distancia, etc.

Porén, ó implantarse xurdiron dúbidas e rumores sobre se podería ser malo para a saúde.

Que se teme?
O 5G emprega ondas electromagnéticas de alta frecuencia (pero non ionizantes).
Algúns colectivos pensan que a súa exposición pode causar cancro, infertilidade ou outros problemas, aínda que non hai probas científicas sólidas.
En redes sociais difundíronse teorías da conspiración, mesmo relacionando o 5G coa pandemia da COVID-19 (algo totalmente falso).

Investiga neste artigo do Comité científico asesor en radiofrecuencias e saúde e razona por que é cuestionable a afirmación de que o 5G é perigoso para a nosa saúde.

Elabora un artigo no teu blog no que argumentes a túa opinión e acompáñao dun esquema semellante a este que podes facer en Canva:

Feito con eXeLearning (Nova xanela)