Saltar navegación

2.1. Concepto de Biblioteca Escolar

A Biblioteca Escolar é un espazo no que desenvolver procesos educativos e de lecer relacionados co mundo da lectura e, nun sentido máis amplo, coa cultura, entendida no marco do século XXI. Tendo presentes os obxectivos da Unión Europea e da UNESCO recollidos na Axenda 2030, a Biblioteca Escolar debería imaxinarse como un espazo que atenda retos como:

  • A cohesión da comunidade educativa e a súa vinculación coa cultura dunha maneira transversal e integradora.
  • A formación de estudantes capaces que desenvolvan as súas capacidades de maneira autónoma nun mundo que cambia de maneira constante.
  • O fomento da colaboración, o traballo en equipo e a participación activa na vida da comunidade.
  • A formación no uso eficaz, ético, crítico e seguro das tecnoloxías da información, da aprendizaxe e da comunicación, para compensar posibles brechas sociais.
  • A contribución ao benestar e a atención á saúde mental dos menores, así como o respecto aos seus dereitos.
  • O compromiso co desenvolvemento sostible.

2.1.1. Organización dunha Biblioteca Escolar

Antes de poñer en marcha unha biblioteca escolar, cómpre:

  • Buscar a maneira de implicar todos os sectores no deseño da estratexia que seguirá a biblioteca.
  • Recoller as ideas da comunidade educativa (estudantes, profesorado, persoal non docente e familias) para así poder definila.
  • Investigar como están expostas outras bibliotecas de referencia para tomar ideas e aprender de como afrontaron distintos retos e a súa resposta ás diversas necesidades que atoparían nos seus contextos.
  • O traballo en rede (seminarios, equipos de traballo, colaboracións esporádicas) para optimizar diversos recursos.

Á hora de expor a organización dunha biblioteca escolar, polo tanto, hai que contemplar:

Contexto no que se debe traballar:

  • Debe estar integrada na vida escolar e o seu deseño ten que se adaptar ao tipo de centro, ás etapas e aos niveis educativos que cobre, ao número de alumnos e alumnas e a tamén a calquera outra particularidade.
  • Ter presentes os proxectos didácticos que se desenvolven no centro, as actividades extraescolares programadas polos docentes ou as principais liñas do proxecto educativo do centro.
  • Debe converterse nun espazo de encontro que xere dinámicas de innovación, e servir de ponte entre o centro educativo e a vida cultural externa ao centro, de xeito que se facilite o achegamento á biblioteca de toda a comunidade.

As funcións da biblioteca escolar incumben os diferentes axentes cos que debería traballar: estudantes, profesorado, familias, entidades culturais... Debemos ter claro que os seus ámbitos de actuación e as súas funcións son:

  • Facilitar o acceso a información e a recursos actualizados e diversos, en diferentes soportes, linguas e linguaxes, que respondan as necesidades de todas as áreas de estudo.
  • Contribuír á innovación educativa, apoiando os departamentos didácticos no desenvolvemento do currículo e impulsando a actualización do profesorado.
  • Proporcionar espazos para o encontro cun mesmo e cos demais, para a reflexión e a lectura.
  • Propiciar o contacto cos libros e a cultura; reforzar os proxectos do centro e servir de ponte entre o centro e a súa contorna.
  • Colaborar na formación do espírito crítico e na alfabetización mediática e informacional dos estudantes.
  • Fomentar a autonomía, a curiosidade e a creatividade necesarias en cidadáns letrados e activos do século XXI.

O espazo físico e dixital da biblioteca ha de ter unhas características que contribúan a que poida cumprir o seu papel estratéxico: 

  • Lugar diferenciado no edificio (idealmente, debería poder accederse a ela tamén desde o exterior), e debe coidarse a ambientación na propia sala.
  • Espazo vivo, con zonas diferenciadas que dean resposta ás distintas funcións que se mencionaron para a biblioteca, e que poidan modificarse facilmente.
  • A contorna convén que sexa ampla, luminosa, climatizada, ordenada e acolledora, con boa conectividade, que estimule a lectura, a aprendizaxe e o descubrimento de novos intereses e inquietudes.
  • Mobiliario funcional. Habería que evitar a práctica de reutilizar os armarios, mesas e cadeiras que se retiran doutros espazos do centro.
  • Débese garantir a accesibilidade de todos os usuarios, e contar cunha boa sinalización que facilite identificar os espazos e permita localizar e utilizar a información e os recursos que se precisen. Ten que incluír:
    1. Espazos para o traballo en grupo e a lectura silenciosa.
    2. Espazos para talleres manipulativos, como maquetación ou robótica.
    3. Áreas destinadas a xogos de mesa ou electrónicos.
    4. Espazos para conferencias ou charlas monográficas; un set de gravación e edición de vídeos ou unha emisora para gravar.
    5. Unha zona habilitada para exposicións.
  • O espazo virtual da biblioteca escolar tamén debería resultar atractivo e actualizarse con frecuencia con informacións relacionadas, coas novidades na colección e con actividades que se organicen desde a biblioteca, co fin de proxectar a biblioteca (e o centro) fóra das súas paredes.

A colección de libros e recursos debe ser coidada, equilibrada e actualizada con materiais de todo tipo.

O seu persoal ten que contar con formación específica, ter mirada pedagóxica e dispoñer dunha dedicación horaria para súa xestión, elementos sen os cales non se entendería o concepto de biblioteca escolar.

Feito con eXeLearning (Nova xanela)