O pasado mes de maio participei nunha mobilidade Erasmus+ de formación do profesorado en Atenas (Grecia).
O curso, titulado «Estratexias eficaces para a xestión da aula», estaba dirixido a profesorado de Formación Profesional e Educación Secundaria procedente de diferentes países europeos. A formación desenvolveuse integramente en inglés durante as sesións da mañá.
Ao longo da semana traballáronse diferentes metodoloxías, ferramentas e estratexias educativas orientadas á mellora da práctica docente e á creación de contornos de aprendizaxe máis inclusivos, motivadores e participativos. Entre os contidos abordados destacaron a xestión da aula e dos grupos, a promoción do sentimento de pertenza, a comunicación efectiva, a resolución de conflitos, a aprendizaxe socioemocional, a avaliación formativa, a aula invertida, a mentalidade de crecemento e a aplicación de ferramentas dixitais e de intelixencia artificial ao ámbito educativo.
A metodoloxía do curso baseouse na participación activa, no traballo cooperativo e na reflexión compartida, nun ambiente dinámico, próximo e marcado pola colaboración entre todos os participantes. Esta forma de traballar permitiunos experimentar en primeira persoa numerosas dinámicas e recursos que poden ser facilmente trasladados ás nosas aulas no IES de Teis. Ademais, a interacción constante entre os asistentes favoreceu a creación dun clima de confianza e compañeirismo que fixo da formación unha experiencia especialmente agradable e enriquecedora.
Todas as ferramentas e recursos presentados durante o curso están recollidos na aula virtual do centro, co obxectivo de que poidan servir de inspiración e utilidade para o resto do profesorado.
Máis aló dos contidos académicos, gustaríame destacar varios aspectos especialmente valiosos desta experiencia. En primeiro lugar, a oportunidade de mellorar a miña competencia comunicativa en inglés. O feito de empregar esta lingua de forma continua durante toda a semana permitiume gañar fluidez, ampliar o vocabulario profesional e aumentar a confianza á hora de comunicarme en contextos internacionais.
Igualmente enriquecedora resultou a convivencia con docentes procedentes de distintos países europeos. O intercambio de experiencias permitiunos coñecer diferentes realidades educativas e reflexionar conxuntamente sobre os desafíos que afrontamos nos nosos centros. Foi especialmente interesante comprobar que moitas das dificultades presentes nas nosas aulas son compartidas por profesionais doutros países: a desmotivación dunha parte do alumnado, os problemas de convivencia, a atención á diversidade ou a necesidade de desenvolver metodoloxías que favorezan unha maior participación e implicación dos estudantes no seu propio proceso de aprendizaxe. Este intercambio de experiencias permitiunos descubrir novas perspectivas e estratexias para afrontar retos comúns desde diferentes contextos educativos.
A formación resultou tamén especialmente relevante para a miña labor docente no IES de Teis, particularmente no ámbito da Formación Profesional Básica. Moitas das estratexias e recursos presentados están orientados precisamente a favorecer a motivación, a participación activa e o desenvolvemento persoal do alumnado. Nos grupos de FP Básica atopamos con frecuencia estudantes que arrastran experiencias académicas pouco satisfactorias, dificultades de aprendizaxe ou unha baixa autoestima escolar. Neste contexto, ferramentas como a aprendizaxe cooperativa, a comunicación positiva, a avaliación formativa, a aprendizaxe socioemocional ou o desenvolvemento dunha mentalidade de crecemento poden converterse en instrumentos moi útiles para mellorar o clima da aula, fortalecer o sentimento de pertenza ao grupo e favorecer o éxito educativo e persoal do alumnado.
Por este motivo, considero que este tipo de formacións teñen un valor especial para o profesorado que traballa con alumnado en situación de maior vulnerabilidade educativa. A formación continua permítenos coñecer novas metodoloxías, ampliar os nosos recursos pedagóxicos e incorporar estratexias contrastadas que contribúan a implicar mellor ao alumnado, mellorar a convivencia e crear oportunidades de aprendizaxe máis significativas para todos e todas.
A experiencia Erasmus+ brindoume ademais a oportunidade de coñecer Grecia e a cidade de Atenas, un dos grandes referentes históricos e culturais de Europa. Durante a estancia puiden achegarme ao seu extraordinario patrimonio histórico e artístico, á súa gastronomía, ás súas tradicións, ao seu folclore e á hospitalidade das súas xentes. Atenas é unha cidade fascinante na que conviven a herdanza da Antigüidade clásica e a vitalidade dunha sociedade moderna, converténdose nun espazo de encontro entre culturas e tradicións. A súa localización, aberta ao Mediterráneo e influenciada por séculos de intercambios entre Oriente e Occidente, constitúe un magnífico exemplo da diversidade cultural que define Europa.
A mobilidade contribuíu tamén a reforzar a miña conciencia europea. O contacto directo con persoas doutras nacionalidades, culturas e sistemas educativos axuda a fortalecer o respecto mutuo, a cooperación e o sentimento de pertenza a unha comunidade europea diversa, pero unida por valores comúns. Nun contexto internacional cada vez máis complexo, considero que programas como Erasmus+ desempeñan un papel fundamental para manter vivo o espírito de colaboración, entendemento e solidariedade que constitúe un dos piares da construción europea. Por último, gustaríame animar ao resto do profesorado do centro a participar nas oportunidades que ofrece o programa Erasmus+. Trátase dunha experiencia única que combina formación, intercambio profesional, inmersión lingüística e enriquecemento cultural. Ademais de permitirnos mellorar as nosas competencias docentes, ofrece a posibilidade de coñecer outras realidades educativas, establecer contactos con profesionais doutros países e incorporar novas ideas que repercuten directamente na mellora da educación que ofrecemos ao noso alumnado.
Sen dúbida, participar nunha mobilidade Erasmus+ constitúe unha experiencia transformadora que contribúe ao crecemento profesional e persoal do profesorado e reforza a dimensión europea do noso centro educativo.
