Skip to content

Páxina 5/67

Guía técnica e de deseño do proxecto cREAgal

Deseño de múltiples medios de compromiso

Deseñar opcións para acoller intereses e identidades

Optimizar a elección e a autonomía

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 7. Deseñar opcións para acoller intereses e identidades
7.1. Optimizar a elección e a autonomía
Tipo de contido	Icona	Uso
Descrición do reto		Elección do desafío, reto ou problema contextualizado e próximo.
Temporización		Temporización: secuencias e tempos para realizar as tarefas.
Orientacións		Anticipación das tarefas, actividades ou exercicios a realizar.
Obxectivo		Uso de rúbricas ou formulacións de aprendizaxes que se pretenden levar a cabo.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Insire algún elemento, vídeo, GeoGebra… que ofreza interacción co alumnado e permita involucralo.
Efectos		Proporciona un sistema de acordeón ou lapelas que ofrezan diferentes niveis de retos.
Sistema de Menús	Icona	Uso
Menú de Inicio		Deseña diferentes actividades en función de niveis de reto ou desafío dirixido ao alumnado. Xera no menú estes niveis. Permite elixir ao alumnado o seu itinerario.

Optimizar a relevancia, o valor e a autenticidade

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 7. Deseñar opcións para acoller intereses e identidades
7.2. Optimizar a relevancia, o valor e a autenticidade
Tipo de contido	Icona	Uso
Intereses e motivacións		Conecta a actividade con elementos próximos e contextualizados, que resulten cultural e socialmente relevantes. Ofrecer diferentes fontes informativas que respondan á variedade de intereses do alumnado.
Tarefa		Deseñar tarefas cuxos produtos finais, ou retos, desafíos ou problemas expostos sexan aplicables á vida real e teñan un propósito claro.
Texto		Expón actividades que leven o alumnado a reflexionar sobre a relevancia dos contidos ou actividades. Promove niveis de afondamento na reflexión: comprensiva, analítica, crítica ou valorativa.
Texto		Abre un debate onde o alumnado poida expresar a súa opinión persoal baseada en experiencias previas sobre os contidos. Poderías incorporar elementos de expresión múltiple como Fala, Grava, Escribe.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Insire algún elemento, vídeo, Scratch, GeoGebra… que ofreza interacción co alumnado e permita conectar coa súa realidade cultural e social.
Efectos		Proporciona un sistema de acordeón ou pestanas que ofrezan diferentes niveis de fontes informativas que alcancen múltiples intereses.
Hiperligazóns		Áncoras, nodos ou enlaces a ficheiros .elpx

Fomentar a alegría e o xogo

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 7. Deseñar opcións para acoller intereses e identidades
7.3. Fomentar a alegría e o xogo
Tipo de contido	Icona	Uso
Actividade interactiva		Actividades interactivas e xogos que implican a participación activa do alumnado.
Manipulación de materiais e construción		Temporización: secuencias e tempos para realizar as tarefas.
Traballo en equipo		Expón actividades grupais nas que o alumnado dispoña do apoio grupal e asegure a participación de todos/as.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Insire algún elemento, vídeo, GeoGebra… que ofreza interacción co alumnado e permita involucralo.
Efectos		Proporciona un sistema de acordeón ou lapelas que ofrezan diferentes niveis de retos.

Abordar sesgos, ameazas e distraccións

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 7. Deseñar opcións para acoller intereses e identidades
7.4. Abordar os nesgos, as ameazas e as distraccións
Tipo de contido	Icona	Uso
Temporización		Temporización: poñer a disposición do alumnado un calendario coas datas de tarefas, entregas, ou outros eventos de interese que minimicen a inseguridade.
Texto		Ofrece avisos ou alertas que fagan que o alumnado estea preparado ante calquera cambio de rutina, novidade ou dificultade que se presente.
Xestión das emocións		Ofrece variedade de formas de reducir a presión social das demandas das actividades.
Traballo en equipo		Expón actividades grupais nas que o alumnado dispoña do apoio grupal e asegure a participación de todos/as.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Xanela de diálogo		Propón paradas para reflexionar, descansos se se demandaron actividades longas, consellos do tipo “Non teñas présa”
Efectos		Tenta que os menús que elixas se manteñan fixos de forma que axude o alumnado a controlalos e aplicalos nas súas rutinas de traballo.
Sistema de Menús	Icona	Uso
Inicio e paxinación		Tenta que os menús que elixas se manteñan fixos de forma que axude o alumnado a controlalos e aplicalos nas súas rutinas de traballo.

Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza

Aclarar o significado e o propósito dos objetivos

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 8. Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza
8.1 Aclarar o significado e o propósito das metas
Tipo de contido	Icona	Uso
Obxectivos		Obxectivo: poñer a disposición do estudantado os obxectivos, graduados segundo dificultade e secuenciados en metas curtas. Redactados para seren comprendidos polo alumnado.
Texto		Ofrece avisos ou alertas en determinadas fases da Unidade que lle lembre que obxectivo traballa na actividade na que se atopa.
Traballo en equipo		Expón actividades grupais nas que o alumnado realice un debate sobre as formas de alcanzar cada obxectivo ou meta, con exemplos concretos. Ofrece exemplos de como conseguilo.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Xanela de diálogo		Lembra o obxectivo da actividade ou exercicio. Inclúe a xanela vinculada á parte da actividade na que se pide que exprese a aprendizaxe.

Optimizar o desafío e o apoio

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 8. Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza
8.2 Optimizar o desafío e o apoio
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Elixe: actividade orixinal cunha proposta multinivelada. Caixa inicial para actividade xeral. Seis cadros máximo para elixir segundo complexidade.
Texto		Dar a elixir diferentes recursos para resolver unha tarefa. Estes recursos conducen a un obxectivo pero se presentan en diferentes formatos e niveis de dificultade.
Xestión das emocións		Ofrece axuda o alumnado para sentirse cómodo e motivado co nivel elixido en cada caso. Ofreza feedback positivo sobre cada nivel, complexidade ou dificultade da actividade.
Traballo en equipo		Expón actividades grupais nas que o alumnado dispoña do apoio grupal para abordar actividades con niveis de complexidade alto.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Xanela de diálogo		Poden usarse para ofrecer apoios máis ou menos intensos segundo a dificultade da actividade ou exercicio.
Efectos		Expón unha multinivelación da actividade principal cun sistema de menús que se estruture segundo unha taxonomía (Bloom, SOLO…).

Fomentar a colaboración, a interdependencia e a aprendizaxe colectiva

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 8. Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza
8.3 Fomentar a colaboración, a interdependencia e a aprendizaxe colectiva
Tipo de contido	Icona	Uso
Traballo en equipo		Propón grupos de traballo cooperativo ou colaborativo con obxectivos, roles e responsabilidades claros.
Texto		Ofrece momentos para que o alumnado resolva os seus conflitos, ideas diferentes ou debates de forma grupal. Ofrece apoios e guías para mediar nos conflitos.
Xestión das emocións		Ofrece información ao alumnado de cando e como debe pedir axuda aos seus compañeiros para realizar unha actividade e sentirse seguro facéndoo.
Grupos homoxéneos		Expón actividades grupais nas que o alumnado poida agruparse segundo intereses, capacidades ou motivacións. Ofrece instrucións cooperativas ou colaborativas en diferentes formatos.
Texto		Expón actividades ou exercicios con produción en parellas ou con titoría entre iguais. Dá a elixir entre diferentes modelos de axuda entre iguais.
Obxectivos		Obxectivo: uso de rúbricas ou normas para crear expectativas no traballo en grupo.

Fomentar a pertenza e a comunidade

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 8. Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza
8.4 Fomentar a pertenza e a comunidade
Tipo de contido	Icona	Uso
Traballo en equipo		Propón grupos de traballo cooperativo ou colaborativo con obxectivos, roles e responsabilidades claros.
Texto		Ofrece momentos para que o alumnado resolva os seus conflitos, ideas diferentes ou debates de forma grupal. Ofrece apoios e guías para mediar nos conflitos.
Coavaliación		Ofrece ao alumnado un procedemento e instrumento de avaliación para valorar o funcionamento do grupo.

Ofrecer retroalimentación orientada á acción

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 8. Deseñar opcións para manter o esforzo e a perseveranza
8.5 Ofrecer retroalimentación orientada á acción
Tipo de contido	Icona	Uso
Orientacións		Orientacións: achega un feedback positivo e centrado na mellora ou logro da adquisición do indicador ou obxectivo da actividade, mellor que no rendemento concreto.
Reflexión		Expón un proceso de reflexión sobre os patróns de erros e respostas incorrectas que puido realizar e a forma de melloralas. Podes achegar autopreguntas, organizadores gráficos… Ofrece patróns de respostas ou execucións correctas como reforzo ás súas reflexións.
Xestión das emocións		Ofrece ao alumnado confianza nas súas propias producións, alentando o seu esforzo e perseveranza na actividade concreta.
Intereses e motivacións		Conecta a actividade con outras que resolvan anteriormente usando patróns similares.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Táboa		Usa táboas para xerar organizadores gráficos ou autopreguntas con ítems a marcar para apoiar os patróns de resposta correctos.
Efectos		Xera recordatorios sobre os pasos correctos a seguir para conseguir o éxito na actividade, que alenten a usar determinados apoios ou recursos para conseguilo, ou reflexionar sobre o procedemento a seguir.

Deseñar opcións para desenvolver a capacidade emocional

Recoñecer as expectativas, crenzas e motivacións

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 9. Deseñar opcións para desenvolver a capacidade emocional
9.1. Recoñecer as expectativas, crenzas e motivacións
Tipo de contido	Icona	Uso
Obxectivos		Uso de rúbricas ou dianas de avaliación centradas nas habilidades de auto-eficacia. Cotexo antes-despois da actividade.
Reflexión Cuestionario		Nunha determinada actividade, expón un proceso de auto-reflexión sobre as expectativas que teñen de abordar con éxito a tarefa. Ofrece unha retroalimentación que minimice as atribucións nas habilidades persoais e maximice o esforzo e adestramento nelas.
Xestión das emocións		Lanza mensaxes para que poña en práctica elementos de auto-control (distraccións, tempos) e de auto-eficacia orientada á tarefa (procedementos, pasos a seguir…).
Intereses e motivacións		Conecta a actividade con outras que resolvan anteriormente con éxito usando patróns similares.
Coñecemento previo		Proporciona exemplos, contraexemplos, modelos... que desmontan mitos ou crenzas sobre a dificultade da habilidade que se require na actividade exposta.

Desenvolver conciencia de si mesmo e das demais persoas

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 9. Deseñar opcións para desenvolver a capacidade emocional
9.2. Desenvolver conciencia de si mesmo e das demais persoas
Tipo de contido	Icona	Uso
Mediación		Ante actividades difíciles de resolver ou executar, expón momentos de reflexión grupal, axuda entre iguais, relaxación, mindfulness…, que axuden a afrontala.
Xestión das emocións		Lanza mensaxes convidando á calma, reflexión e relaxación antes de situacións complexas ou difíciles da tarefa. Ofrece alternativas para liberar a tensión: recanto de relaxación, música, atención plena...

Desenvolve a autoavaliación e a reflexión

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 9. Deseñar opcións para desenvolver a capacidade emocional
9.3. Promover a reflexión individual e colectiva
Tipo de contido	Icona	Uso
Reflexión		Proporcione espazos para a reflexión sobre os propios comportamentos ante unha tarefa, condutas que desenvolveron, melloras que conseguiron...
Cuestionario		Cuestionario reflexivo sobre as estratexias metacognitivas empregadas na tarefa.

Fomentar a empatía e as prácticas reconfortantes

MÚLTIPLES MEDIOS DE COMPROMISO
Pauta 9. Deseñar opcións para desenvolver a capacidade emocional
9.4. Fomentar a empatía e as prácticas reconfortantes
Tipo de contido	Icona	Uso
Reflexión		Proporcione espazos para a reflexión sobre os propios comportamentos ante unha tarefa, condutas que desenvolveron, melloras que conseguiron...
Cuestionario		Cuestionario reflexivo sobre as estratexias metacognitivas empregadas na tarefa.

Deseño de múltiples medios de representación

Deseñar opcións para a percepción

Personalizar a presentación da información

MÚLTIPLES MEDIOS DE REPRESENTACIÓN
Pauta 1. Deseñar opcións para a percepción
1.1. Personalizar a presentación da información
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Ofrece un recordatorio para que o alumnado poida variar a accesibilidade web con recursos externos.
Ficheiro adxunto		Proporciona unha versión imprimible da información cun tamaño de letra ampliado.

Apoiar múltiples formas de percibir a información

MÚLTIPLES MEDIOS DE REPRESENTACIÓN
Pauta 1. Deseñar opcións para a percepción
1.2. Apoiar múltiples formas de percibir a información
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Ofrecer un recordatorio para que o alumnado poida variar a accesibilidade web con recursos externos.
Escoita		Engade audios con narrativa visual para contextualizar a información. (Ampliación)
Apoio visual		Utiliza elementos gráficos para apoiar a comprensión do contido.
Lectura facilitada		Presenta o texto principal en formato de lectura facilitada sen diminuir a información.
Lupa		Incorpórao para poder ampliar a visualización de imaxes (Complemento). Se inclúes imaxes de texto para amplialas, o lector de pantalla para cegos non podería ler este texto. (Alternativa)
Manipula		Expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa que complemente a información orixinal. (Complemento) Podes incluír enlaces ou instrucións para crear o recurso.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro para imprimir recursos manipulativos en 3D. (Complemento) En 1º e 2º ciclo de primaria pódense achegar os ficheiros .bra para descargar os textos e imprimilos a braille. (Alternativa)
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Engadir vídeos, presentacións dinámicas, ficheiros de son etc
Imaxe		Cando inclúas unha imaxe inclúe sempre unha descrición da mesma. Se a imaxe non é relevante para entender o contexto no que se aplica, simplemente podes escribir a descrición “Imaxe decorativa”.
Sistema de Menús
Crea unha estrutura organizada en títulos e subtítulos marcados. Isto permite que os navegadores para persoas con discapacidade visual poidan ir saltando entre títulos e chegar á parte desexada.

Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos

Clarificar vocabulario e símbolos

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 2. Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos
2.1. Clarificar vocabulario e símbolos
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Vocabulario: proporciona información sobre o vocabulario e/ou símbolos complexos que aparecerán na actividade/tarefa, conectándoos coa experiencia e coñecemento previo do alumnado. Utiliza axuda xestual para a comprensión, pictos, debuxos lineais… Utiliza a definición, como glosarios na mesma páxina: definicións claras e comprensibles, non definicións de dicionario. Podes engadir exemplos e símbolos, imaxes ou vídeos exemplificativos que favorezan a comprensión do vocabulario.
Texto		Semántica: vincula palabras descoñecidas ou difíciles usando redes semánticas (asocia imaxe - palabra - acción) (Ampliación). Ofrece unha guía para a realización das redes semánticas.
Texto		Fonética: proporciona unha axeitada produción fonética, que permita a identificación do termo a introducir. Use esta icona para presentar a palabra cunha produción correcta.
Exemplo		Proporciona exemplos do léxico que axuden ao alumnado a conectar os termos dos que parten. (Complemento)
Tarefa		Deseñar tarefas referidas á contorna inmediata nas que teñas que usar os termos utilizados (transferencia real, necesario uso social da linguaxe). (Complemento)
Grupos homoxéneos		Expón actividades grupais que fagan conexións explícitas para proporcionar coñecementos previos ao alumnado que carece deles ou que non pode evocalos, facilitando as redes semánticas. Pode alternarse con outros grupos que profunden nestas conexións. Podes incluír un titorial sobre como deducir o significado a través do contexto.
Vídeo interactivo		Proporciona vídeos para a clarificación do vocabulario, engadindo texto e xestos de apoio. (Complemento)
En xeral para todos os iDevice		Evita o uso de abreviaturas, acrónimos e siglas. Evita palabras complexas, polisémicas, con sentido figurado, metáforas, en caso de ter que usalas selecciona as ferramentas de edición máis axeitadas para facelas accesibles.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Bocadillo		Úsaas como cartóns de Aviso asociándoo aos termos que necesites anticipar ao alumnado.
Imaxe		Podes incluír organizadores visuais para o ensino de conceptos complexos: mapas semánticos e/ou diagrama de Venn. Podes engadir imaxes que exemplifiquen os termos que se van traballar.
Xanela		Leva a unha xanela a definición do termo a incluír ou o resumo e compleméntaa con apoio visual, auditivo ou textual. Úsaa tamén para resaltar patróns, símbolos ou operacións matemáticas complexas.
Efectos		Podes engadir lapelas ou acordeón para introducir definicións alternativas ao termo que se traballa.
Medio embebido		Podes engadir vídeos explicativos co resumo do termo sobre o que desexas engadir información.
Táboa		Usa táboas para xerar organizadores que analicen as características semánticas dos termos traballados.

Cultivar a comprensión e o respecto entre linguas e dialectos

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 2. Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos
2.3. Cultivar a comprensión e o respecto entre linguas e dialectos
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Gramática: para facer accesible sintacticamente un texto, podemos editar o texto e incorporar información visual que aclare a sintaxe descoñecida. Podes engadir exemplos e símbolos, imaxes ou outros elementos gráficos que apoien o proceso de comprensión.
Texto		Vocabulario: introduce información gramatical ou símbolos matemáticos, que permitan a comprensión da estrutura.
Manipula		Expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa, utilizando código de formas e cor que complemente visualmente a información gramatical e/ou sintáctica. (Complemento) Achegar ficheiro para impresión 3D. Podes incluír instrucións para crear o recurso de forma axeitada.
Para todos os iDevice		Procura reducir a complexidade das oracións, usando o presente de indicativo, a voz activa, evita o uso do suxeito omitido ou as anáforas. Transmitir unha idea por frase, tentando escribir unha oración por liña.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Editar código fonte		Podes resaltar a sintaxe, buscar e substituír estruturas verbais complexas, tales como perífrases, estruturas compostas.
Imaxe		Podes incluír organizadores gráficos que salienten as diferentes categorías gramaticais.
Edición de texto		Usa a marcación de texto como grosa, cor de letra, tamaño etc., para identificar as estruturas gramaticais desexadas (vermello →verbo, azul → substantivo…)
Efectos		Podes engadir liñas do tempo moi simples para marcar as estruturas lineais implícitas nos textos narrativos.

Apoiar a decodificación de textos, notación matemática e símbolos

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 2. Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos
2.2. Apoiar a decodificación de textos, notación matemática e símbolos
Tipo de contido	Icona	Uso
Ficheiro adxunto		Proporciona información textual, auditiva ou visual que aclare os conceptos, a través de listas de termos clave.
Texto		Vocabulario: introduce información adicional para facilitar a comprensión de textos, termos matemáticos e símbolos, como folla de referencia matemática, glosarios na mesma páxina referidos aos verbos marcados nos problemas matemáticos e a súa relación con termos matemáticos: palabras clave (por exemplo: sumar= cargar, aumentar…). Inserir código LaTeX.
Exemplo		Proporciona exemplos e listaxes que axuden o alumnado a conectar as aprendizaxes con aquilo que xa coñecen. (Complemento)
Actividade Geogebra		Engade un elemento interactivo Geogebra. https://www.geogebra.org/
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Fórmula matemática		Úsao para inserir fórmulas matemáticas e químicas en formato LaTeX.
Imaxe		Podes incluír imaxes que permitan visualizar termos matemáticos ou os signos que indican a operación a realizar. (Alternativa para persoas non verbais)
Xanela		Leva a unha xanela o cadro resumen con información textual alternativa sobre os verbos utilizados nos enunciados matemáticos.

Abordar os nesgos no uso da linguaxe e dos símbolos

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 2. Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos
2.4. Abordar os nesgos no uso da linguaxe e dos símbolos
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Vocabulario: textos en galego/castelán. Proporciona información textual auditiva ou audiovisual, do vocabulario clave noutros idiomas. (Alternativa)
Escoita		Presenta o vocabulario clave en galego/castelán. (Alternativa)
Vídeo interactivo		Proporciona vídeos para a clarificación do vocabulario, engadindo texto e xestos de apoio en galego/castelán.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Imaxe		Podes incluír imaxes visuais para engadir información ao concepto traballado.
Xanela		Leva a unha xanela o resumo ou a idea principal e compleméntaa con apoio visual, auditivo ou textual en galego/castelán.

Ilustrar mediante múltiples medios

MÚLTIPLES MEDIOS DE REPRESENTACIÓN
Pauta 2. Deseñar opcións para a linguaxe e os símbolos
2.5. Ilustrar mediante múltiples medios
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Ao comezo da Unidade ou de cada actividade pódese ofrecer un recordatorio para que o alumnado poida variar a accesibilidade web con recursos externos. Deseñarase un titorial de como xestionar a visualización do posto de traballo.
Escoita		Engade audios con narrativa visual para contextualizar a información. (Ampliación)
Apoio visual		Utiliza elementos gráficos para apoiar a comprensión do contido.
Lectura facilitada		Presenta o texto principal en formato de lectura facilitada sen diminuir a información.
Lupa		Incorpórao para poder ampliar a visualización de imaxes (Complemento). Se inclúes imaxes de texto para amplialas, o lector de pantalla para cegos non podería ler este texto. (Alternativa)
Manipula		Expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa que complemente a información orixinal. (Complemento) Podes incluír enlaces ou instrucións para crear o recurso.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro para imprimir recursos manipulativos en 3D. (Complemento) En 1º e 2º ciclo de primaria pódense achegar os ficheiros .bra para descargar os textos e imprimilos a braille. (Alternativa)
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Engadir vídeos, presentacións dinámicas, ficheiros de son etc
Imaxe		Cando inclúas unha imaxe inclúe sempre unha descrición da mesma. Se a imaxe non é relevante para entender o contexto no que se aplica, simplemente podes escribir a descrición “Imaxe decorativa”.
Sistema de Menús
Crea unha estrutura organizada en títulos e subtítulos marcados. Isto permite que os navegadores para persoas con discapacidade visual poidan ir saltando entre títulos e chegar á parte desexada.

Deseñar opcións para construír coñecemento

Conectar os coñecementos previos coa nova aprendizaxe

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 3. Deseñar opcións para construír coñecemento
3.1. Conectar os coñecementos previos coa nova aprendizaxe
Tipo de contido	Icona	Uso
Coñecemento previo		Expón organizadores previos que axuden o alumnado a establecer pontes entre o novo coñecemento e o coñecemento previo. Podes optar por organizadores expositivos ou comparativos.
Galería		Podes incluír unha galería de imaxes, moi descritivas, que conecten con aprendizaxes previas sobre o tema a tratar.
Exemplo		Proporciona exemplos ou modelos que axuden o alumnado a conectar as aprendizaxes con aquilo que xa coñecen.
Grupos homoxéneos		Expón actividades grupais que fagan conexións explícitas para proporcionar coñecementos previos ao alumnado que carece deles ou que non pode evocalos. Pode alternarse con outros grupos que profunden nestas conexións. Ofrece instrucións cooperativas ou colaborativas en diferentes formatos.
Intereses e motivacións		Conecta os contidos novos con aspectos contextualizados e do interese do alumnado que conteñan similitudes, conexións ou pistas para realizar a conexión conceptual. Propoñer pistas similares en contextos diferentes.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Bocadillo		Conecta contidos novos con coñecementos previos usando metáforas ou analoxías co bocadillo.
Imaxe		Podes incluír mapas conceptuais inclusores ou organizadores gráficos que sitúen o concepto novo dentro doutro máis xeral e coñecido polo alumnado.

Identificar e explorar patróns, características fundamentais, ideas principais e relacións

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 3. Deseñar opcións para construír coñecemento
3.2. Identificar e explorar patróns, características fundamentais, ideas principais e relacións
Tipo de contido	Icona	Uso
Destacado		Ao finalizar calquera páxina, contido ou explicación importante, podes incluír este iDevice proporcionando algún esquema, organizador gráfico ou explicación textual que saliente as ideas e relaciones clave. (Complemento)
Exemplo		Proporciona exemplos ou modelos que axuden ao alumnado a comprender o esencial ou crítico do tema. (Complemento)
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro de descarga coa información principal sintetizada, esquemas, mapas mentais, organizadores gráficos -completos ou para completar-, secuencias, padróns matemáticos... do máis crítico ou destacado do tema. (Alternativa ou complemento)
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Bocadillo		Úsaos como cartóns de Aviso asociándoo a algunha icona, debuxo ou palabra que indique o alumnado que o que vén a continuación é relevante.
Imaxe		Podes incluír mapas conceptuais inclusores ou organizadores gráficos que destaquen as ideas principais.
Xanela		Leva a unha xanela o resumo ou a idea principal e compleméntaa con apoio visual, auditivo ou textual. Úsao tamén para resaltar padróns, símbolos ou operacións matemáticas complexas.
Edición de texto		Usa a marcación de texto como grosa, cor de letra, tamaño etc. para remarcar ideas principais, padróns ou elementos clave. Non abuses deles, só para aquilo que promova a comprensión, xa que a sobrecarga de marcación pode causar o efecto contrario.

Cultivar múltiples formas de coñecer e construír significado

MULTIPLES MEDIOS PARA A REPRESENTACIÓN
Pauta 3. Deseñar opcións para construír coñecemento
3.3. Cultivar múltiples formas de coñecer e construír significado
Tipo de contido	Icona	Uso
Vídeo interactivo		Para dar indicacións explícitas nun proceso secuencial, algoritmos matemáticos ou outros elementos, podes servirte dun vídeo interactivo. No modo edición, podes elixir as opcións texto ou imaxe para apoiar a comprensión. (Complemento)
Galería		Podes incluír unha galería de imaxes que apoien e guíen o procesamento da información.
Texto		Proporcionar modelos interactivos que guíen a exploración e os novos coñecementos. Exemplos: Presentación, Secuenciación de imaxes, visita virtual... Asegúrate de que a reprodución offline está dispoñible. De non ser así, non podería ser un elemento esencial da tarefa.
Texto		Manipula: expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa para apoiar o procesamento da información. Poden ser elementos en 3D (cubos, medidores, figuras para contar) ou recursos cotiáns. (Complemento) Podes incluír ligazóns ou instrucións para crear o recurso.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Imaxe		Podes incluír mapas conceptuais inclusores ou organizadores gráficos para secuencias, establecer categorías, contextualizar...
Xanela		Leva a unha xanela a explicación dalgún algoritmo, secuencia, fórmula...
Efectos		Usa os efectos que ofrece esta ferramenta para ir presentando a información máis segmentada e gradual, dividíndoa en elementos máis pequenos.
Sistema de Menús
Inicio e paxinación	Estrutura o menú principal para que a información global poida presentarse de maneira progresiva e gradual en dificultade para apoiar o seu procesamento.

Maximizar a transferencia e a xeneralización

PRINCIPIO DE REPRESENTACIÓN
Pauta 3. Deseñar opcións para construír coñecemento
3.4. Maximizar a transferencia e a xeneralización
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto:		Evocación: propón prácticas de evocación espaciada e entrelazada que permitan a revisión e a práctica. Ofrece opcións para comprobar que a evocación é correcta en relación á aprendizaxe inicial.
Galería		Incluír imaxes visuais que apoien o alumnado a evocar o contido e transferilo a unha nova situación ofrecida en cada imaxe. Podes facer algunha aclaración textual sobre as imaxes ou explicar a secuencia na que se presentan.
Caso práctico		En Caixa para a Historia: propón situacións diferentes para aplicar os contidos aprendidos. En Caixa para a Actividade, propón unha actividade na que teña que transferir a aprendizaxe. Retroalimentación: ofrece a solución á actividade vinculándoa explicitamente coa aprendizaxe inicial traballada.
Intereses e motivacións		Conecta a aprendizaxe con outros contextos ou situacións próximas ao teu alumnado e coñecidas por el. Ofrece diferentes fontes informativas que respondan á variedade de intereses do alumnado.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Bocadillo		En conceptos ou expresións complexas que lle presentemos, podemos facer unha aclaración vinculando a información cos coñecementos previos relacionados.
Imaxe		Podes incluír mapas conceptuais inclusores ou organizadores gráficos para conectar as aprendizaxes ou contidos con situacións novas ou en contextos diferentes.
Xanela		Leva a unha xanela a explicación dalgún algoritmo, secuencia, fórmula que sexa presentado nun contexto habitual e/ou cotián.
Efectos		Usa os efectos que ofrece esta ferramenta para ir presentando a mesma información, contido ou aprendizaxe en situacións diferentes, con contextos de aplicación distintos que axuden a aumentar as pistas para evocalo, xeneralizalo e transferilo en situacións futuras. Por exemplo, en matemáticas podes expoñer unha mesma fórmula, algoritmo ou cálculo en tres problemas situados en contextos diferentes.

Deseño de múltiples medios de acción e expresión

Deseñar opcións para a interacción

Variar e valorar os métodos de resposta, navegación e movemento

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 4. Deseñar opcións para a interacción
4.1. Variar e valorar os métodos de resposta, navegación e movemento
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Para dar indicacións explícitas sobre a forma de contestar a calquera pregunta, tarefa, actividade, exercicio… Neste iDevice aclararemos ao alumnado as opcións que poden ter en canto a tempos, ritmos de traballo, velocidade e rango de acción motora. (Complemento) Podes facilitarlle formas de subir a súa resposta en múltiples formatos (escaneos, fotografías, documentos…) e por diferentes vías (email, muro dixital, collage dixital, Moodle).
Ficheiro adxunto / ficheiro para descarga		Adxunta un ficheiro no que se proporcionan modelos de resposta editables (imprimibles ou para editar dixitalmente). Facilita o modelo de resposta con preguntas para marcar a resposta, Si ou Non, relacionar… Alternativa a iDevice como Actividade despregable, test SCORM, Lista desordenada, Escolla ou Selección múltiple, Verdadeiro ou Falso ou Encher espazos.
Texto		Competencia Dixital: dedica un apartado para que o teu alumnado coñeza o uso de tecnoloxías de asistencia que facilitan a navegación e respostas: teclado virtual, rato óptico, software de recoñecemento de voz…). (Complemento) Podes incluír un titorial de como xestionar estas tecnoloxías de asistencia á navegación e resposta.
Sistema de Menús
Inicio e paxinación	Estrutura o menú principal para que a información global poida ser navegable con iconas, números de páxina e menú principal.

Apoiar múltiples formas de percibir a información

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 4. Deseñar opcións para a interacción
4.2. Optimizar o acceso a materiais accesibles, tecnoloxías de apoio e ferramentas accesibles
Tipo de contido	Icona	Uso
Escoita		Engade audios con narrativa visual para contextualizar a información. (Ampliación)
Apoio visual		Utiliza elementos gráficos para apoiar a comprensión do contido.
Lectura facilitada		Presenta o texto principal en formato de lectura facilitada sen diminuir a información.
Lupa		Incorpórao para poder ampliar a visualización de imaxes (Complemento). Se inclúes imaxes de texto para amplialas, o lector de pantalla para cegos non podería ler este texto. (Alternativa)
Manipula		Expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa que complemente a información orixinal. (Complemento) Podes incluír enlaces ou instrucións para crear o recurso.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro para imprimir recursos manipulativos en 3D. (Complemento) En 1º e 2º ciclo de primaria pódense achegar os ficheiros .bra para descargar os textos e imprimilos a braille. (Alternativa)
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Inserir medio embebido		Engadir vídeos, presentacións dinámicas, ficheiros de son etc
Imaxe		Cando inclúas unha imaxe inclúe sempre unha descrición da mesma. Se a imaxe non é relevante para entender o contexto no que se aplica, simplemente podes escribir a descrición “Imaxe decorativa”.
Sistema de Menús
Crea unha estrutura organizada en títulos e subtítulos marcados. Isto permite que os navegadores para persoas con discapacidade visual poidan ir saltando entre títulos e chegar á parte desexada.
Ferramentas de apoio
Uso da barra de accesibilidade. Obrigatorio en todos os REA cREAgal.

Deseñar opcións para a expresión e a comunicación

Utilizar múltiples medios para comunicarse

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 5. Deseñar opcións para a expresión e a comunicación
5.1. Utilizar múltiples medios para comunicarse
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Alternativas de expresión: unha vez que expoñas unha actividade, podes replicala ofrecendo alternativas para comunicar a aprendizaxe que pasen polo uso destes iDevice ou iconas para botóns de retroalimentación. (Alternativa)
Texto		Manipula: expón o uso dalgún material ou actividade manipulativa para apoiar o modo de comunicar a súa resposta. Poden ser elementos en 3D (cubos, medidores, figuras para contar) ou recursos cotiáns. (Alternativa) Podes incluír enlaces ou instrucións para crear o recurso.
Ficheiro adxunto		Permite opcións para a expresión escrita alternando escolla múltiple, espazos en branco, selección múltiple, verdadeiro/falso…
Grava		O alumnado poden elaborar unha gravación como alternativa ao exame escrito. (Alternativo)
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Efectos		Usa os efectos dispoñibles nesta ferramenta para ofrecer diferentes formatos opcionais de presentación da súa aprendizaxe. Explícalle as opcións dispoñibles e o modo de envialas.

Utilizar múltiples ferramentas para construír, compoñer e crear

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 5. Deseñar opcións para a expresión e a comunicación
5.2. Utilizar múltiples ferramentas para construír, compoñer e crear
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Permite o uso de correctores ortográficos, correctores gramaticais, software de predición de palabras, ferramentas específicas para disléxicos. Podes facer algunha aclaración en texto ou imaxe sobre os diferentes instrumentos a usar.
Texto		Permite o uso de software de texto a voz (recoñecemento de voz), ditado humano, gravación… Podes facer algunha aclaración textual ou explicar o uso do recoñecemento de voz.
Manipula		Permite o uso de calculadoras, calculadoras gráficas, cadernos de bosquexos xeométricos ou papel gráfico preformatado… Permita o uso de indicadores visuais, formas ou cor, tiras gráficas de oracións. (Complemento)
Manipula		Permite a expresión a través de manipuladores matemáticos virtuais ou concretos (por exemplo, bloques base-10, bloques de álxebra). Permite a expresión a través de manipuladores sintácticos (por exemplo formas xeométricas, bloques de cores). Achegar ficheiro para impresión 3D.
Aplicacións web	)	Permite o uso das aplicacións web (por exemplo: wikis, animación, presentación...).
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Medio embebido		Insire algunha aplicación web, vídeo interactivo, software de voz, que ofreza oportunidades para a construción do coñecemento.

Desenvolver fluidez mediante apoios graduados para a práctica e a realización

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 5. Deseñar opcións para a expresión e a comunicación
5.3. Desenvolver fluidez mediante apoios graduados para a práctica e a realización
Tipo de contido	Icona	Uso
Traballa en equipo		Propón actividades grupais nas que o alumnado dispoña do apoio grupal e asegure a participación de todos/as.
Traballo en equipo		Propón grupos de traballo colaborativo o colaborativo con obxectivos, roles e responsabilidades claros.
Texto		Ofrece apoios e guías para mediar nos conflitos.
Texto		Ofrece alternativas para a coprodución escrita do alumnado.
Multinivel - Elixe		Propón unha actividade multinivelada segundo Bloom, que permita a andamiaxe para o alumnado.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Imaxe		Podes incluír imaxes / iconas que leven a guías ou listas de verificación das actividades propostas.

Abordar os nesgos relacionados coas formas de expresión e comunicación

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 5. Deseñar opcións para a expresión e a comunicación
5.4. Abordar os nesgos relacionados coas formas de expresión e comunicación
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Evita a divulgación de roles ligados ao xénero.
Escoita		Presenta o vocabulario clave en galego/castelán. (Alternativa)
Vídeo interactivo		Proporciona vídeos para a clarificación do vocabulario, engadindo texto e xestos de apoio en galego/castelán.
Texto		Fomenta o uso da linguaxe inclusiva.

Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias

Establecer metas significativas

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 6. Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias
6.1. Establecer metas significativas
Tipo de contido	Icona	Uso
Exemplo		Proporciona exemplos das secuencias a seguir para acadar o produto ou terminar a tarefa. (Complemento)
Galería		Podes incluír unha galería de imaxes que constitúan a secuencia a seguir para alcanzar as metas propostas. (Complemento)
Texto		Ofrece avisos ou alertas que informan sobre a dificultade dunha actividade concreta, o esforzo relativo ou os recursos adicionais que necesitará.
Cheda		Este personaxe axuda o alumnado para establecer as súas propias metas en función do produto que ten que elaborar ou resposta que dar. Alerta sobre a dificultade, ofrece suxestións sobre metas adecuadas, propón secuencias alternativas para acadar o produto.
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Imaxe		Podes incluír imaxes/iconas que leven a guías ou listas de verificación dos procesos e produtos.

Anticipar e planificar os desafíos

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 6. Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias
6.2 Anticipar e planificar os desafíos
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Para e pensa: antes de realizar as actividades podemos expoñer rutinas de pensamento que leven á reflexión, controlen a impulsividade e axuden a inhibirse de condutas mecanizadas. Ofrece retroalimentación en varios formatos con feedback que mostre formulacións correctas.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro de descarga con organizadores gráficos para mostrar e explicar o seu traballo, planificar o seu proxecto de traballo, programar os seus pasos.
Texto		Introduce actividades que permitan a coprodución guiada entre iguais.
Luzada		Este personaxe pode mostrar ao alumnado diferentes estratexias específicas que podería pór en xogo para resolver a tarefa, exemplos de planificación axeitada, guías de pasos...
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Imaxe		Podes incluír imaxes/iconas que leven a guías ou listas de verificación de posibles estratexias que se poden pór en xogo para resolver a tarefa.

Organizar información e recursos

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 6. Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias
6.3. Organizar información e recursos
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Toma as túas notas: para que o alumnado xestione a memoria de traballo podemos ofrecerlle guías para tomar notas de aspectos importantes, indicacións para agrupar a información por categorías, anotar fórmulas que necesitará para resolver o problema ou tarefa, anotar frases feitas para construír oracións (Lingua e Inglés). Ofrece retroalimentación en varios formatos con feedback que mostre formulacións correctas.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro de descarga con organizadores gráficos que lle axuden a realizar agrupamentos por categorías.
Arela		Este personaxe pode mostrar ao alumnado diferentes trucos ou consellos para memorizar aspectos que necesitará usar cando exprese a aprendizaxe. (notas, organizadores conceptuais, indicacións para sistematizar información…).
Ferramentas de Edición	Icona	Uso
Bocadillo		Usa o bocadillo para facer recordatorios que leven ao alumnado a deterse e tomar nota para o seu uso posterior, colocar un determinado concepto nun organizador gráfico...

Aumentar a capacidade para supervisar o propio progreso

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 6. Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias
6.4. Aumentar a capacidade para supervisar o propio progreso
Tipo de contido	Icona	Uso
Texto		Seguimento: ofrece ao alumnado a posibilidade de autoavaliar o seu propio proceso de aprendizaxe ofrecendo un feedback informativo, que lle mostre como mellorar ou como facer a tarefa de forma diferente para conseguir o éxito.
Ficheiro adxunto		Proporciona un ficheiro de descarga con listas de control, dianas de avaliación, rúbricas, exemplos de desempeño.
iDevice interactivos Recursos interactivos Estudo de caso Actividade de lectura		Didáctico específico da actividade. Usa a retroalimentación dispoñible nestes iDevice ou exercicios interactivos para ofrecer, non só a resposta correcta, senón o camiño axeitado para acadala. Ofrece alternativas diferentes para acadar un mesmo resultado. Proporciona exemplos, fotos antes-agora...
Rúbrica		Proporciona a rúbrica cunha linguaxe comprensible e con utilidade práctica para valorar os progresos realizados. A rúbrica debe estar dispoñible para o alumnado en calquera momento. Situar dentro do menú principal. Ofrece a posibilidade de realizar autoavaliación individual e grupal das tarefas realizadas facendo uso da rúbrica.
Reflexión Cuestionario		Nunha determinada actividade, expón un proceso de autoreflexión con autopreguntas sobre as tarefas realizadas, habilidades postas en xogo, resultados obtidos, comparación de procesos… Podes axudarte dun cuestionario guía.
Tarefa grupal		Xera procesos de autoavaliación guiada que inclúan o uso de Dianas de Avaliación con visualización (antes-despois), gráfico de procesos ou listas de verificación de pasos.
Cheda		Este personaxe pode convidar o alumnado a facer o seu progreso en determinadas fases da tarefa. Pode ofrecer feedback formativo que use para guiar o seu propio esforzo e práctica.

Aumentar a capacidade para supervisar o propio progreso

MÚLTIPLES MEDIOS DE ACCIÓN E EXPRESIÓN
Pauta 6. Deseñar opcións para o desenvolvemento de estratexias
6.5 Cuestionar as prácticas excluíntes
Tipo de contido	Icona	Uso
Tarefa grupal		Deseña tarefas colectivas para a detección e reflexión sobre as prácticas excluíntes.
Rúbrica		Proporciona rúbricas para a valoración da práctica individual e colectiva.
Reflexión		Engade procesos de reflexión na tarefas individuais.
Tarefa		Crea actividades de mediación para resolver situacións adversas no traballo grupal.

Anterior Seguinte

Feito con eXeLearning (Nova xanela)