Revista Symphonia
Symphonia é a revista do Conservatorio Superior de Música da Coruña, coordinada polo Departamento de Musicoloxía, e constitúe un espazo de difusión do traballo investigador, reflexivo e creativo desenvolvido tanto nas aulas como fóra delas. A publicación recolle artigos do profesorado e do alumnado, así como colaboracións externas, abordando unha ampla variedade de temas relacionados coa musicoloxía, a historia da música, a análise, a educación musical, a organoloxía e as tradicións musicais.
Todas as edicións da revista poden consultarse no seguinte enlace:
https://symphoniarevista.wordpress.com/category/ediciones/
Última edición · Symphonia XVI (marzo de 2026)
Sumario Symphonia XVI
Sergio Añón Lijó
É unha honra presentar o número XVI da revista Symphonia, publicación do Conservatorio Superior de Música da Coruña que, baixo a coordinación editorial do Departamento de Musicoloxía, se consolida como un espazo fundamental para a difusión da investigación realizada nas nosas aulas. Os traballos aquí reunidos, froito da materia Introdución á Investigación, son un claro reflexo das inquedanzas artísticas, pedagóxicas e sociais do alumnado, e o resultado dun proceso que permite transitar desde a aprendizaxe cara á creación e comunicación de coñecemento. Este número ofrece unha panorámica interdisciplinar que mostra que a investigación é unha ferramenta viva para o futuro profesional da música, integrando desde a xestión e a pedagoxía ata a interpretación e as vangardas tecnolóxicas.
O primeiro bloque, dedicado a patrimonio, sociedade e pedagoxía, analiza a música desde a súa función social e educativa:
A coral como entidade legal en Lugo, de Pablo Rico Echegaray: esta investigación analiza o tramado administrativo das agrupacións lucenses, salientando a fenda dixital que afrontan as súas directivas ante a obrigatoriedade da administración electrónica.
La herencia sonora de la Catedral de Santiago: enseñar a través del patrimonio, de Andrea Torrado García: o artigo propón o uso de narrativas sobre a vida dos antigos mestres de capela para facilitar o acceso emocional do alumnado á música antiga, vinculando a aprendizaxe técnica coa contorna cultural.
Del canto espontáneo al aprendizaje consciente: el poder pedagógico de la improvisación vocal y las circle songs, de Myrna Ayelén Fraguglia Gorini: o estudo das dinámicas colectivas destaca que a improvisación axuda a superar barreiras emocionais e fomenta unha relación consciente co silencio como parte do discurso musical.
El do móvil como recurso pedagógico en España: estrategias para desarrollar el oído relativo y la percepción tonal, de Cristina Rodríguez Cabado: este traballo defende un modelo híbrido que empregue ferramentas de solfexo relativo para complementar o sistema de do fixo.
Presencia femenina en agrupaciones bandísticas: el caso de la Banda Municipal de Música de Celanova, 1850-2025, de Candela Rañal Parajó: a análise documenta a evolución histórica cara á paridade na formación, advertindo non obstante a persistencia de estereotipos de xénero na distribución de certos instrumentos.
O segundo apartado céntrase en interpretación e instrumentación, explorando o repertorio desde o Romanticismo ata a contemporaneidade:
Análisis interpretativo y estilístico del Sexteto en mi bemol menor, op. 30, de Oskar Böhme, de Arturo Viéitez Molina: a comparación entre as gravacións de membros da Karajan Akademie e de Axiom Brass revela marcadas diferenzas no tempo, no fraseo e na articulación interpretativa.
Entre la caza y el drama: significados convencionales de la trompa en la ópera del siglo XIX, de Pablo del Río Sánchez: a investigación desentraña de que modo a trompa simboliza o bosque, o heroico e o destino tráxico a través de modelos estruturais herdados da tradición cinexética.
Kris Garfitt en el Concurso ARD 2022: expresividad, madurez y estilo como claves del triunfo, de Javier Fernández Arias: o exame da final na categoría de trombón revela como a sensibilidade agóxica e a elección dunha cor tímbrica particular foron determinantes para acadar o primeiro premio.
Las tendencias interpretativas de la obra para trombón solo de Folke Rabe Basta: un análisis comparativo de las versiones de Christian Lindberg y James Markey, de Kiril Nesterov Bekker: o contraste entre a teatralidade solística de Lindberg e a sobriedade camerística de Markey ilustra a existencia de diversas escolas interpretativas fronte ás técnicas estendidas contemporáneas.
Percusión en la orquesta: escribir bien, sonar mejor, de Adán García Rodríguez: esta reflexión crítica sinala os problemas de notación e loxística na percusión sinfónica, propoñendo unha escrita máis ergonómica e lóxica desde a perspectiva do intérprete.
Ney Rosauro: la influencia de su obra en la música contemporánea para percusión, de Ignacio Cazón Ferreiro: o estudo destaca a fusión da tradición brasileira coa linguaxe académica como motor da lexitimación dos ritmos populares no ámbito solista clásico.
No terceiro bloque, centrado en narrativas e linguaxes do jazz, abórdanse figuras e procesos de consolidación do xénero:
Brubeck y Tristano: dos pianistas en la vida de Desmond y Konitz, de João Gomes Lima Mesquita: a comparativa diferencia o ecosistema lírico e narrativo de Paul Desmond fronte á abstracción intelectual e a disciplina improvisatoria de Lee Konitz.
De fondo a figura: la transformación del contrabajo en el jazz entre 1950 y 1980, de Diana Sofía Abad Frean: a crónica percorre a emancipación do contrabaixo cara á súa autonomía solista e interactiva, personificada na figura de Ron Carter.
El lenguaje armónico de McCoy Tyner: una comprensión de la armonía a partir de las cuartas, de Alejandro Alonso Álvarez: a análise técnica detalla como o uso de voicings por cuartas redefiniu o acorde de dominante como un recurso de cor e ambigüidade modal que liberou a harmonía tradicional.
El papel de la trompa en el jazz: un enlace entre estilos, de Luis Pita Romero: o repaso histórico sitúa a trompa como un instrumento integrado no xénero, destacando a figura de Julius Watkins como inspiración fundamental para a súa evolución.
Los Titanes: de las verbenas gallegas al universo del jazz, de Jose Fernández Guerreiro: o estudo traza a ponte entre as orquestras de baile galegas e o jazz profesional a través das traxectorias de diversas agrupacións e músicos.
Perspectiva jazzística en la interpretación del Adagio del Concierto para clarinete de Mozart por Paquito D’Rivera, de Pablo Bao García: a investigación analiza a reescritura profunda e a liberdade expresiva que os códigos do jazz e da música latina achegan á obra orixinal mozartiana.
Finalmente, o bloque de etnomusicoloxía, tecnoloxía e estéticas urbanas explora as fronteiras da tradición e da modernidade:
La función de la flauta en la música tradicional de Irlanda, Escocia e Isla de Man, de Iria Rodríguez Rodríguez: o estudo describe a frauta de madeira como un vehículo de identidade comunitaria no que o intérprete actúa como narrador dunha tradición viva baseada no estilo persoal e na ornamentación.
¿Qué es realmente el zortziko?: más allá del 1+2+2, de Iranzu Elizondo Iriarte: a revisión crítica cuestiona as definicións académicas reducionistas e reivindica a flexibilidade rítmica do zortziko como unha categoría interpretativa que desborda a notación occidental.
El impacto de las redes sociales en la transformación de la carrera profesional de los intérpretes de música clásica, de Alfonso Otero Arias: a investigación aborda os desafíos que presentan os sistemas automáticos de dereitos de autor e o uso de plataformas dixitais para construír comunidades globais arredor da música clásica.
La influencia de J Dilla en bateristas españoles: el caso de Hoss Benítez, de Luis Lago Álvarez: a análise mostra de que xeito o desaxuste rítmico deliberado do Dilla feel foi asimilado na batería acústica como un novo paradigma estético por intérpretes contemporáneos.
O ADN tecnolóxico do trap galego: impacto no deseño tímbrico, na creación sonora e no proceso creativo, de Xairo Campos Blanco: o traballo explora a democratización da produción musical e o emprego de ferramentas dixitais como marcadores esenciais de autenticidade na escena trap de Galicia.
Queremos expresar o noso máis sincero agradecemento ao alumnado polo seu compromiso con este proxecto e polo entusiasmo mostrado na súa achega á actividade académica do noso centro. Confiamos en que a lectura deste número sexa tan proveitosa e estimulante para vostedes como o foi para nós o proceso da súa edición.
Sergio Añón Lijó
Departamento de Musicoloxía
Conservatorio Superior de Música da Coruña
Symphonia XVI pode consultarse no seguinte enlace:
https://symphoniarevista.wordpress.com/category/ediciones/16a-edicion/
