Actividade: “Do libro á pantalla: viaxe pola memoria”

🎯 Obxectivos

• Analizar os elementos narrativos fundamentais: personaxes, tempo, espazo e trama.

• Comparar a representación destes elementos no libro e na película.

• Reflexionar sobre a memoria histórica e o papel da arte na súa transmisión.

• Desenvolver pensamento crítico e capacidade de expresión oral e escrita.

📝 1. Que lembramos? (Actividade inicial – 10 min)

En pequenos grupos, o alumnado escribe nun papel tres palabras que lles veñan á mente ao pensar na película. Logo compártenas en voz alta e anótanse na pizarra para crear un mapa de ideas.

🎭 2. Personaxes en foco (20–25 min)

Tarefa

Cada grupo escolle un personaxe principal ou secundario (por exemplo: Da Barca, Herbal, Marisa Mallo, Benito Mallo, o pintor, o doutor Solís, a madre Izarne, Zalo (o cuñado de Herbal), a irmá de Herbal (Beatriz) ) e completa unha ficha comparativa:

Debate breve

• Que personaxe vos parece máis transformado na adaptación cinematográfica

• Que decisións do director poden explicar estes cambios

🕰️ 3. Tempo e estrutura narrativa (15 min)

Tarefa guiada

O alumnado identifica:

• Época histórica na que se sitúa a historia.

• Uso de flashbacks ou saltos temporais.

• Como se constrúe a memoria e o recordo tanto no libro como na película.

Pregunta para reflexión

• Como inflúe a estrutura temporal na maneira de entender a violencia e a represión da época

🌍 4. O espazo como memoria (15 min)

Tarefa

Analizar os espazos principais:

• A prisión

• A cidade da Coruña

• O hospital

• As paisaxes rurais

• A casa de Marisa

Para cada espazo, o alumnado debe indicar:

• Que simboliza

• Que diferenzas hai entre a descrición literaria e a representación visual

• Como contribúe ao ton emocional da historia

📖 5. A trama: fíos que se entrelazan (20 min)

Tarefa

En grupos, reconstruír a trama principal e as subtramas, elaborando un esquema visual (liñas do tempo, mapas mentais, diagramas de fluxo…).

Incluír:

• Conflito central

• Evolución de Herbal

• Historia de amor entre Da Barca e Marisa

• O papel do lapis como símbolo

Comparación

• Que partes do libro se manteñen intactas

• Que se simplifica, elimina ou transforma na película

• Como afectan estes cambios á mensaxe final

🎨 6. O lapis como símbolo (10–15 min)

Tarefa creativa

Cada estudante escribe un pequeno texto (máx. 8 liñas) explicando que representa para el/ela o lapis do carpinteiro e por que cre que Rivas escolleu este obxecto como eixo simbólico.

Opcional: ilustrar o lapis e engadir palabras clave arredor del.

💬 7. Posta en común e diálogo final (10 min)

Preguntas para o debate:

• Que aporta o cine que non pode aportar o libro

• E ao revés, que aporta a literatura que o cine non pode reproducir

• Que emocións vos xerou a historia

• Pensades que obras así axudan a comprender mellor a nosa historia recente

✨ Peche

Para rematar, cada estudante escolle unha frase do libro ou unha escena da película que considere esencial e explica por que.