7. Historia da lingua a partir de 1981.

Para este tema tedes unha boa información no seguinte PDF que podedes atopar na Aula Virtual. Como xa nos coñecemos prepareivos un resumo.

Dado o carácter competencial das novas probas PAU, non creo que teñades unha pregunta de tipo expositivo sobre o tema, senón máis ben elaborar un texto argumentativo, por exemplo en relación ao proceso de normalización ou de normativización, situación legal, lingua oficial..., para o que poden vir moi ben estes coñecementos.

Resumo:

O galego a finais do século XX e comezos do XXI experimentou cambios importantes grazas á chegada da democracia e á creación dun novo marco político e legal. Tras a fin da ditadura franquista, a lingua conseguiu a cooficialidade en Galicia e aumentou a súa presenza na vida pública, especialmente no ensino, na administración e nos medios de comunicación. Ademais, produciuse a culminación do proceso de estandarización, coa creación dunha normativa oficial que favoreceu a difusión dun modelo común de lingua.

A oficialidade do galego recóllese principalmente na Constitución Española de 1978, no Estatuto de Autonomía de Galicia de 1981 e na Lei de Normalización Lingüística de 1983. Estes textos recoñecen o dereito da cidadanía a usar o galego e impulsan a súa presenza nos distintos ámbitos sociais. Porén, a situación segue sendo desigual respecto ao castelán, xa que este é de coñecemento obrigatorio para toda a poboación, mentres que o galego só ten recoñecido o dereito ao seu uso.

Na actualidade, o galego mantén unha importante presenza nas funcións familiares, laborais e culturais, sobre todo no ámbito rural e entre as persoas de máis idade. Con todo, o seu uso diminúe nas xeracións máis novas, nos núcleos urbanos e nos sectores de maior nivel socioeconómico. Isto evidencia que o proceso de substitución lingüística continúa avanzando.

No ámbito institucional, o galego acadou unha presenza relevante. A Xunta, o Parlamento e moitos concellos empregan habitualmente esta lingua, aínda que na Xustiza o seu uso segue sendo reducido. No ensino, o galego converteuse en materia obrigatoria desde 1983 e ampliouse a súa utilización como lingua vehicular, aínda que medidas recentes, como o Decreto do Plurilingüismo de 2010, reduciron a súa presenza nas aulas.

Nos medios de comunicación destaca o papel da Radio Galega e da TVG, así como o crecemento de medios dixitais en galego. Ademais, o galego presenta unha grande vitalidade no ámbito cultural, especialmente na literatura, na música e no teatro.

A pesar dos avances conseguidos desde 1975, o texto sinala problemas importantes: a perda progresiva de falantes, a lentitude da normalización e a persistencia de actitudes desgaleguizadoras. Por iso, conclúese que a supervivencia do galego depende tanto das políticas institucionais como do compromiso individual da sociedade para transmitir a lingua ás futuras xeracións.