Biblioteca escolar. Educación documental II. Os proxectos documentais

Estou completamente de acordo con que debemos formar ao alumnado para levar a cabo unha lectura e escritura plurais, creo que agora mesmo aínda que imos na boa dirección en moitos centros, presentando diferentes tipos de textos e facendo que o alumnado sexa crítico cos mesmos, pero debemos seguir traballando nesta dirección. Porque para que serve leer, se non comprendo o que leo? e se non son capaz de amosar unha actitude crítica co que leo, de que me serve?
Polo tanto eu considero que a actitude crítica é algo que debemos fomentar entre todo o noso alumnado dende as bibliotecas, e polo tanto dende os centros escolares.

Paréceme moi interesante a distinción que se fai no vídeo entre a lectura superficial e a lectura profunda, expoñendo así dous aspectos moi diferentes aos que se ten que atender dende as aulas, xa que considero que, na maioría dos casos, quedámonos na lectura superficial, non ensinando aos nosos alumnos a ir máis alá. Parece que unha vez que os alumnos saben descodificar van aprender a sacar conclusións, comparar, opinar sobre o lido... por eles mesmos, cando en realidade, isto tamén hai que ensinalo. Empregando unha metodoloxía baseada na resolución de tarefas ou por proxectos, se lle dan máis opcións aos alumnos a ter que adoitar unha actitude crítica ante o que le, xa que terá que resolver un problema, e para iso haberá de atopar a mellor solución ou os pasos máis axeitados a seguir; tendo así que analizar distintas opcións e escoller (empregando a lectura crítica) a que máis lle conveña.

Desconcertoume a afirmación da existencia dunha lectura superficial diferenciada/distanciada dunha máis profunda.Quizais simplemente supoñan graos desde a aprendizaxe do mecanismo da lectura ata unha análise progresivamente máis crítica dos textos.
Respondendo á primeira pregunta, creo que sí se levan a cabo prácticas relacionadas coa lectura encamiñadas a lograr unha lectura crítica: comezando por que sexa o alumnado o que escolla que desexa ler ( sempre cun adulto como guía), o traballo cos textos ( en todas as áreas e en calquera formato), os clubs de lectura...
Respondendo á segunda, aprender desde a experiencia, que creo que é a base dos proxectos,fai que o alumno pase de ser un suxeito pasivo a ter a oportunidade de ser crítico , creativo e artífice da súa adquisición de coñecementos.
Se o que nos preguntamos é que estratexias podemos desenvolver para conseguilo, este curso pode ser a oportunidade de poñelas en común e compartilas. Persoalmente creo que se pode chegar á lectura crítica desde a creación (escribindo), desde a interiorización do texto ( dramatizándoo), desde a emoción ( declamándoo )...

Hola! Estoy de acuerdo con Paco pero también es cierto que los niños son capaces de leer e incluso leen correctamente, pero a veces les haces preguntas muy, pero que muy sencillas sobre lo que han leído y no se "acuerdan" de la respuesta. Y digo no se acuerdan, porque me niego a pensar que no la "sepan", porque lo acabamos de leer y aunque están un poco despistados, no lo pueden estar tanto.
Referente a lecturas superficiales o profundas, creéis que realmente es así??? Yo creo que lo que realmente le gusta a los niños lo leen y comprenden perfectamente; por ejemplo, si soy un niño que me gusta el deporte, por qué no ponerles lecturas relacionadas con el mismo? y si a un niño le gusta la ciencia, por qué no darle a leer ciencia? A lo mejor, este sería el primer paso, que lean cosas completamente diferentes entre nuestros alumnos pero que realmente les gusten y se sientan atraídos por ellas para poder sacar todo el partido posible a la lectura y luego irlos introduciendo en la lectura que nosotros, como docentes, queremos que hagan. Sería un proceso largo, muy largo, pero...posible!!!

Claramente, para nosotros sería muchísimos más complicado y trabajoso, pero, por qué no lo intentamos???

Dende a miña máis profunda ignorancia, voa participar neste tema. E digo que son ignorante porque na miña vida aprendín a un neno a ler (no senso de ter unha visión de todo o proceso que leva a "romper a ler" e a "comprender o que se le"). Son mestra de Educación Musical e non teño experiencia a ese respecto.

Creo moi acertadas as vosas intervencións sobre a non diferenciación entre unha lectura superficial e unha lectura profunda. Sen embargo non me parecen incompatibles coa visión de Pérez Tornero, porque, en realidade, creo que estades a falar de cousas distintas.

Cando vos expresades deste xeito, estades a falar de lectura no senso "tradicional". Se vedes o comezo deste vídeo:

https://www.youtube.com/watch?v=qnY0nnMaWrQ

comprobaredes que, coma min, Pérez Tornero é un "espectador", posto que non ten contacto directo co mundo da Educación, a non ser que aprende na Escola de Periodismo. Penso que el está a falar de "lectura de medios", e, neste sentido, a súa intervención paréceme válida. Cantas veces nos queixamos do uso "literal" que os adultos facemos dunha nova aparecida na prensa (sexa escrita, sexa na televisión ou na radio)? Habitualmente cremos que o que aparece escrito é "palabra de Deus", sen nos decatar de que, detrás da nova, pode haber intereses creados.

Por outra banda, quero facer fincapé no que algúns de vós (e tamén Pérez Tornero) falades sobre a interrelación entre escritura e lectura. Totalmente dacordo.

Por iso quero relacionar a pregunta de Cristina (Preparamos ó alumnado para unha lectura crítica?) con outra: "Preparamos ó alumnado para unha escritura crítica?"

Volvo a reiterar a miña inexperiencia laboral ó respecto. Mais eu teño experiencia como alumna, e sei quen me aprendeu a ler e a escribir criticamente.

Como quen me aprendeu a facelo así tamén me aprendeu a ter unha actitude crítica ante a vida (no sentido "positivo" do término "crítico") creo que temos moito camiño por andar nos centros.

Creo que, salvo honrosas excepcións, nos centros estamos moi volcados na comprensión lectora, mais non na crítica. Seguramente en moitas das nosas aulas escollemos obras de lectura obrigatoria. Pero... en cantos casos imos máis aló de verificar que o noso alumnado leu e comprendeu o libro?

O mesmo comprobo co tema da escritura. Se propós unha tarefa de escritura creativa, o primeiro comentario é "non hai nada interesante entre o que fixeron", limitándonos a corrixir a puntuación e a ortografía. Damos por suposto que o alumnado ten que saber interpretar e escribir de xeito correcto e de forma innata. (Isto só acontece nunha porcentaxe realmente mínima).

Ó que ía: penso que hai que acompañar ó noso alumnado nese proceso de lectura e escritura críticas, con obradoiros de lectura e escrita (ás veces, con atención individualizada), con clubes de lectura...

Perdoade a miña intervención "dende a ignorancia". Creo que estamos no bo camiño, pero aínda nos falta ese salto cualitativo. E creo que paga a pena. Aínda que non escriban ben, existe moita riqueza creativa nos escritos dos nosos alumnos; e aínda que non sexan quen de extraer por si mesmos todas as posibilidades dun texto (ou dunha imaxe, ou dun vídeo) se lles damos as ferramentas, son quen de facer a mellor lectura crítica do mundo. Quen sabe se, dun deses alumnos cuios escritos "non pagan a pena" sae, algún día, un grandes escritor?

Estou totalmente de acordo con todos.
Debemos seguir traballando duramente neste tema. A lectura é o pilar de todo o funcionamento e avance escolar e este artigo fai referencia a todo aquello que todos queremos conseguir. Os nosos alumnos leen cando eles queren, e o que eles queren, e meses momentos son críticos e saben o que leron, cando o caso non é este, os maiores tamén o facemos, non interesa e non hai en realidade lectura.

difícil aportar algo novo a este foro, que non se dixera xa. A verdade é que dende os centros, en moitas ocasións preparamos ao alumnado para facer esa lectura crítica, "cosémolos a preguntas" pasámoslles test de comprensión lectora, ao chagar a cuarto, ofrecémoslles audicións, textos, videos, e volta a avaliar a súa comprensión, porque ao fin e ao cabo, a administración é o que pide: bos resultados académicos. Hoxe en día as familias (polo menos unha gran parte)ten acceso as novas tecnoloxías e os nenos/as xa veñen aprendidos da casa. ë certo que canto máis se usan as novas tecnoloxías, mellores resultados, porque ao fin e ao cabo, póñense en funcionamento máis sentidos, e cantas máis canles estean abertas, mellor é a aprendizaxe; o único problema que eu lle atopo é que cada día pretendemos empregar máis recursos para que aprendan, e o que consegguimos é que sexan máis pasivos. Ao mellor, deberíamos centrarnos e facer unha boa selección de materiais e recursos que non lle dean "todo feito" senon que propicien o diálogo, a interación entre iguais. vaia por diante, que nalgúns centros xa o fan e con moi bos resultados.

Penso que non hai diferentes formas de ler. Ou se le comprensivamente ou, para min, non é lectura. Que é eso de descodificar? A lectura e a comprensión van unidas intransecamente e una non ten lugar sen a outra. Eu, que dou clase en secundaria, quédome abraiada cando vexo chegar os nenos a primeiro da ESO e “len” deletreando sen entender o que len. Da igual a superficie ou naturaleza do texto, atópanse con un gran handicap que repercute sobre a súa evolución.