Interrogativas totais, parciais e dobres
1. INTERROGATIVAS TOTAIS: nas nosas linguas poden ser respondidas con si / non.
En latín recoñécense pola presenza dunha das seguintes partículas:
-ne (enclítica; non se traduce) → Veneruntne ex urbe?: Viñeron da cidade?
Num ("Acaso...?") → Num Italia in Asia est?: Acaso Italia está en Asia?
Nonne ("Acaso non...?") → Nonne iuvabo te?: Acaso non te axudarei?
Para responder a estas preguntas podemos facelo do seguinte xeito:
- Se queremos responder "si":
O latín non ten un adverbio de afirmación como o das nosas linguas. Podemos responder de varios xeitos: con "ita est", "sic est" (ambas expresións significan "así é") ou repetindo o verbo da oración interrogativa.
Vis potare vinum?: Queres beber viño?
Ita est, volo potare vinum: Así é / Si, quero beber viño.
Sic est, volo potare vinum: Así é / Si, quero beber viño
Volo: Quero.
- Se queremos responder "non", podemos responder de varios modos: con "non" ou "minime". Ambas palabras son adverbios e significan respectivamente "non" e "en absoluto".
Vis potare vinum?
Non, nolo potare vinum: Non, non quero beber viño.
Minime.
2. INTERROGATIVAS PARCIAIS: son aquelas que solicitan unha información precisa (quen?, cando?, como?, onde?, por que?....)
Poden estar introducidas por:
- pronomes ou adxectivos interrogativos (tedes información sobre eles noutra entrada específica na aula virtual);
- adverbios interrogativos:
cur? → por que?
quare? → por que? por que razón?
quin? → por que non? como non?
qua? → por onde?
quo? → a onde?
ubi? → onde?
unde? → de onde?
quando? → cando?
quomodo? → como?
quantum? → canto? (Tamén existe o adxectivo interrogativo "quantus -a -um" → canto/a/os/as?)
3. INTERROGATIVAS DOBRES:
Interrogativas que teñen dous termos alternativos (ex., Ves ou quedas?).
O 1º termo está introducido por -ne ou utrum (vid. interrogativas totais) e o 2º termo por an ("ou") ou annon ("ou non").
Utrum vestra an nostra culpa est? → Acaso é vosa ou nosa culpa?