O contrato de traballo. Modificación, suspensión i extinción da relación laboral
1. O CONTRATO DE TRABALLO
1. O CONTRATO DE TRABALLO
Que é un contrato de traballo ?
Os contratos de traballo deben respectar ou mellorar as condicións establecidas na normativa vixente (leis, regulamentos, convenios colectivos... ). Un contrato de traballo, como todo contrato, é un acordo no que as partes asinantes concretan os seus dereitos e as súas obrigacións sobre unha determinada materia ou feito. No contrato de traballo fíxanse as características da súa prestación: actividade laboral que debe desenvolverse, xornada, horario, salario, duración da relación ... Contrato de traballo: É o acordo entre dúas persoas, polo que unha delas, o traballador, comprométese a prestar determinados servizos baixo a dirección da outra, o empresario, a cambio dunha retribución garantida, isto é, allea aos riscos da empresa. Neste apartado aprenderemos a identificar a forma e os elementos que caracterizan a validez dun contrato de traballo co fin de saber aplicalo de forma igualitaria e non discriminatoria.
ELEMENTOS DO CONTRATO DE TRABALLO
En todos os contratos existen tres elementos esenciais sen os cales non sería válido: consentimento, obxecto e causa. As características destes elementos distinguen o contrato de traballo doutros contratos.
SUXEITOS DO CONTRATO DE TRABALLO
As partes que interveñen nun contrato de traballo son: o traballador e o empresario. Ambas as partes deben ter capacidade para levar a cabo un contrato de traballo válido.
Quen pode asinar un contrato de traballo?
TRABALLADOR
- Os maiores de idade (18 anos).
- Os menores de anos 18 legalmente emancipados (que é a situación legal que capacita á persoa física para rexer a súa persoa e os seus bens. Adquírese pola maior idade, ao cumprir 18 anos.
A partir dos 16 anos cumpridos, pódese obter a emancipación por concesión dos pais ou por concesión xudicial. Polo tanto, os menores de 16 anos emancipados teñen certas limitacións á hora de tomar diñeiro a préstamo, gravar ou dispoñer dos bens inmobles e establecementos mercantís ou industriais ou obxectos de extraordinario valor.)..
- Maiores de e 16 menores e menores de 18 teñen autorización dos pais ou de quen os teña ao seu cargo. Se viven de forma independente, co consentimento expreso ou tácito dos seus pais ou titores.
- Menores de 16 non poden traballar, salvo en eventos deportivos e espectáculos públicos e previa autorización da autoridade laboral por escrito e para acto determinado.
- Os estranxeiros de acordo coa lexislación que lles sexa aplicable.
- Estranxeiros non comunitarios. Requiren un permiso de traballo, expedido polo Ministerio de Traballo, Migracións e Seguridade Social.
- Estranxeiros comunitarios. Gozan do dereito de libre circulación en España. Por tanto, non poden ser discriminados pola súa nacionalidade respecto dos traballadores españois.
- Titulación Requírese a posesión da adecuada titulación para o exercicio de certas profesións (médicos, arquitectos ... ).
- Cando por sentenza xudicial limítase a imposibilidade para contratar ou traballar.
EMPRESARIO
Poden contratar libremente:
- A partir dos 18 anos.
- Os maiores de 16 anos emancipados ou que obtivesen o beneficio da maioría de idade concedido polo xuíz.
- Os menores non emancipados poden contratar representados polo seu pai, nai ou, no seu caso, titor.
- Os incapacitados serán asistidos polo seu representante legal, segundo determine a sentenza.
OUTROS ELEMENTOS DO CONTRATO
Ademais dos elementos esenciais, habemos de ter en conta outros que nos permitirán identificar os diferentes contratos de traballo:
- A forma
- contido do contrato
- A nulidade do contrato
A FORMA DOS CONTRATOS DE TRABALLO
O contrato de traballo pode formalizarse por escrito ou de palabra.
É obrigatorio por escrito cando así o esixa unha disposición legal, e sempre nos contratos que se relacionan:
- Prácticas.
- Formación.
- Para a realización dunha obra ou servizo determinado.
- A tempo parcial, fixo descontinuo e de substitución.
- A distancia.
- Traballadores contratados en España ao servizo de empresas españolas no estranxeiro.
- Os contratos por tempo determinado, cuxa duración sexa superior a catro semanas.
- Contrato dos pescadores.
Cada unha das partes poderá esixir que o contrato se celebre por escrito, en calquera momento do transcurso da relación laboral.
Por escrito: os contratos deben constar por escrito cando así o esixe unha disposición legal. De palabra: na práctica, só poden subscribirse de forma verbal dúas modalidades de contrato:
O contrato eventual por circunstancias da produción cuxa duración sexa igual ou inferior a 4 semanas; e o contrato indefinido ordinario.
Establecese no art. 8 do ET que poderase celebrar por escrito ou de palabra. Segundo este o cal presumirase que existe un contrato entre todos os que prestan un servizo por conta e dentro do ámbito de organización e dirección de outro e que o recibe a cambio dunha retribución.
Deberán constar por escrito os contratos de traballo cando así o esixa unha disposición legal e en todo caso os seguintes contratos:
-
Contratos formativos (Contrato para a formación en alternancia e Contrato formativo para a obtención da práctica profesional ).
- Contratos a tempo parcial, fixo-descontinuo e de substitución.
- Contratos de traballadores que traballen a distancia (Artigo 13 ET).
- Contrato dos traballadores contratados en España ao servizo de empresas españolas no estranxeiro.
- Contratos por tempo determinado con duración superior a catro semanas.
En caso de incumprimento da forma escrita para os casos que acabamos de enumerar, as consecuencias serán:
- Presumirase celebrado por tempo indefinido e a xornada completa, salvo que se demostre o carácter temporal ou parcial dos servizos.
- Considérase unha infracción grave do empresario con sancións (multa).
O empresario debe entregar unha copia do contrato ao traballador. Debe entregar unha copia básica aos representantes dos traballadores para que a asinen. Comunicar e entrega ao SEPE no prazo de 10 días hábiles desde a celebración do contrato entregando unha copia do mesmo e a básica asinada polos representantes dos traballadores. Esta comunicación deberá realizarse sexa celebrado o contrato de forma verbal ou escrita. Poden establecer unha serie de cláusulas contractuais, por exemplo as que aparecen na seguinte táboa:
Sobre o período de proba
- O seu establecemento é optativo e de acordalo, deberase reflectir por escrito no contrato.
- A súa duración máxima establecerase nos Convenios Colectivos, e na súa falta a duración non poderá exceder de seis meses para os técnicos titulados, ou de dous meses para o resto dos traballadores.
- Durante o período de proba, o traballador terá os mesmos dereitos e obrigacións correspondentes ao posto de traballo que desempeñe, coma se fóra de persoal.
- Durante este período poderase rescindir a relación laboral por vontade de calquera das partes, sen alegar causa algunha e sen preaviso, salvo pacto en contrario.
- O período de proba compútase a efectos de antigüidade.
- A situación de incapacidade temporal que afecte o traballador durante o período de proba interromperá o cómputo do mesmo, sempre que se produza acordo entre ambas as partes.
- Nas empresas con menos de traballadores, 25 o período de proba non poderá exceder de tres meses para os traballadores que non sexan técnicos titulados.
- Non se poderá establecer período de proba cando o traballador haxa xa desempeñado as mesmas funcións con anterioridade na empresa, baixo calquera modalidade de contratación.
Sobre a duración
- O contrato de traballo presúmese concertado por tempo indefinido.
- O contrato de traballo de duración determinada só poderá celebrarse por circunstancias da produción ou por substitución de persoa traballadora.
- Para que se entenda que concorre causa xustificada de temporalidade será necesario que se especifiquen con precisión no contrato a causa habilítante da contratación temporal, as circunstancias concretas que a xustifican e a súa conexión coa duración prevista.
- En principio todo contrato de traballo é indefinido e a xornada completa, salvo que no contrato de traballo establézase o contrario.
- As normas que regulan cada tipo de contrato temporal, establecen cal é a duración mínima e máxima do contrato.
A NULIDADE DOS CONTRATOS DE TRABALLO
Sobre os dereitos e obrigacións
Un contrato de traballo supón uns dereitos para o traballador, que se converten en obrigacións para o empresario. Ao mesmo tempo, as obrigacións que contrae o traballador convértense en dereitos do seu empresario.
O empresario contrae obrigacións con :
- O traballador: cando a relación laboral sexa de duración superior a catro semanas, o empresario deberá informar por escrito ao traballador sobre os elementos esenciais do contrato e principais condicións de execución da prestación laboral, sempre que tales elementos e condicións non figuren no contrato de traballo formalizado por escrito.
- Os representantes legais dos traballadores: tamén deberá entregar aos representantes legais dos traballadores, unha copia básica dos contratos formalizados por escrito (con excepción dos contratos de relacións especiais de alta dirección, para os que é suficiente a notificación), así como as prórrogas dos devanditos contratos e as denuncias dos mesmos, tendo para iso o mesmo prazo de días. 10 A copia básica conterá todos os datos do contrato a excepción do número do D.N.I., domicilio, estado civil e calquera outro dato que poida afectar á identidade persoal do interesado. Posteriormente, dita copia básica enviarase ao Servizo Público de Emprego. Cando non exista representación legal dos traballadores tamén deberá formalizarse copia básica e remitirse ao Servizo Público de Emprego.
- O Servizo Público de Emprego: os empresarios están obrigados a comunicar ao Servizo Público de Emprego no prazo dos 10 días seguintes á súa concertación, e nos termos que reglamentariamente determínense, o contido dos contratos de traballo que celebren ou as prórrogas dos mesmos, deban ou non formalizarse por escrito.
Dereitos do traballador:
- Á ocupación efectiva durante a xornada de traballo.
- Á promoción e formación no traballo.
- A non ser discriminados para acceder a un posto de traballo.
- Á integridade física e á intimidade.
- A percibir puntualmente a remuneración pactada.
- Os demais que se establezan no contrato de traballo.
Deberes do traballador:
- Cumprir as obrigacións concretas do posto de traballo conforme aos principios da boa fe e dilixencia.
- Cumprir as medidas de seguridade e hixiene que se adopten.
- Cumprir as ordes e instrucións do empresario no exercicio da súa función directiva.
- Non realizar a mesma actividade que a empresa en competencia con ela.
- Contribuír a mellorar a produtividade.
- Os demais que se establezan no contrato de traballo.
.