Imprimir este capítuloImprimir este capítulo

O contrato de traballo. Modificación, suspensión i extinción da relación laboral

1. O CONTRATO DE TRABALLO

1. O CONTRATO DE TRABALLO

Que é un contrato de traballo ?

Os contratos de traballo deben respectar ou mellorar as condicións establecidas na normativa vixente (leis, regulamentos, convenios colectivos... ). Un contrato de traballo, como todo contrato, é un acordo no que as partes asinantes concretan os seus dereitos e as súas obrigacións sobre unha determinada materia ou feito. No contrato de traballo fíxanse as características da súa prestación: actividade laboral que debe desenvolverse, xornada, horario, salario, duración da relación ... Contrato de traballo: É o acordo entre dúas persoas, polo que unha delas, o traballador, comprométese a prestar determinados servizos baixo a dirección da outra, o empresario, a cambio dunha retribución garantida, isto é, allea aos riscos da empresa. Neste apartado aprenderemos a identificar a forma e os elementos que caracterizan a validez dun contrato de traballo co fin de saber aplicalo de forma igualitaria e non discriminatoria.

ELEMENTOS DO CONTRATO DE TRABALLO

En todos os contratos existen tres elementos esenciais sen os cales non sería válido: consentimento, obxecto e causa. As características destes elementos distinguen o contrato de traballo doutros contratos.

SUXEITOS DO CONTRATO DE TRABALLO

As partes que interveñen nun contrato de traballo son: o traballador e o empresario. Ambas as partes deben ter capacidade para levar a cabo un contrato de traballo válido.

Quen pode asinar un contrato de traballo?

TRABALLADOR

  • Os maiores de idade (18 anos).
  • Os menores de anos 18 legalmente emancipados (que é a situación legal que capacita á persoa física para rexer a súa persoa e os seus bens. Adquírese pola maior idade, ao cumprir 18 anos.

A partir dos 16 anos cumpridos, pódese obter a emancipación por concesión dos pais ou por concesión xudicial. Polo tanto, os menores de 16 anos emancipados teñen certas limitacións á hora de tomar diñeiro a préstamo, gravar ou dispoñer dos bens inmobles e establecementos mercantís ou industriais ou obxectos de extraordinario valor.)..

  • Maiores de e 16 menores e menores de 18 teñen autorización dos pais ou de quen os teña ao seu cargo. Se viven de forma independente, co consentimento expreso ou tácito dos seus pais ou titores.
  • Menores de  16 non poden traballar, salvo en eventos deportivos e espectáculos públicos e previa autorización da autoridade laboral por escrito e para acto determinado.
  • Os estranxeiros de acordo coa lexislación que lles sexa aplicable.
    • Estranxeiros non comunitarios. Requiren un permiso de traballo, expedido polo Ministerio de Traballo, Migracións e Seguridade Social.
    • Estranxeiros comunitarios. Gozan do dereito de libre circulación en España. Por tanto, non poden ser discriminados pola súa nacionalidade respecto dos traballadores españois.
  • Titulación Requírese a posesión da adecuada titulación para o exercicio de certas profesións (médicos, arquitectos ... ).
  • Cando por sentenza xudicial limítase a imposibilidade para contratar ou traballar.

EMPRESARIO

 Poden contratar libremente:

  • A partir dos 18 anos.
  • Os maiores de 16 anos emancipados ou que obtivesen o beneficio da maioría de idade concedido polo xuíz.
  • Os menores non emancipados poden contratar representados polo seu pai, nai ou, no seu caso, titor.
  • Os incapacitados serán asistidos polo seu representante legal, segundo determine a sentenza.

OUTROS ELEMENTOS DO CONTRATO

Ademais dos elementos esenciais, habemos de ter en conta outros que nos permitirán identificar os diferentes contratos de traballo:

  • A forma
  • contido do contrato
  • A nulidade do contrato

A FORMA DOS CONTRATOS DE TRABALLO

O contrato de traballo pode formalizarse por escrito ou de palabra.
É obrigatorio por escrito cando así o esixa unha disposición legal, e sempre nos contratos que se relacionan:

  • Prácticas.
  • Formación.
  • Para a realización dunha obra ou servizo determinado.
  • A tempo parcial, fixo descontinuo e de substitución.
  • A distancia.
  • Traballadores contratados en España ao servizo de empresas españolas no estranxeiro.
  • Os contratos por tempo determinado, cuxa duración sexa superior a catro semanas.
  • Contrato dos pescadores.

Cada unha das partes poderá esixir que o contrato se celebre por escrito, en calquera momento do transcurso da relación laboral.

Por escrito: os contratos deben constar por escrito cando así o esixe unha disposición legal. De palabra: na práctica, só poden subscribirse de forma verbal dúas modalidades de contrato:

O contrato eventual por circunstancias da produción cuxa duración sexa igual ou inferior a 4 semanas; e o contrato indefinido ordinario.

Establecese no art. 8 do ET que poderase celebrar por escrito ou de palabra. Segundo este o cal presumirase que existe un contrato entre todos os que prestan un servizo por conta e dentro do ámbito de organización e dirección de outro e que o recibe a cambio dunha retribución.

Deberán constar por escrito os contratos de traballo cando así o esixa unha disposición legal e en todo caso os seguintes contratos:

  •  Contratos formativos (Contrato para a formación en alternancia e Contrato formativo para a obtención da práctica profesional ).
  • Contratos a tempo parcial, fixo-descontinuo e de substitución.
  • Contratos de traballadores que traballen a distancia (Artigo 13 ET).
  • Contrato dos traballadores contratados en España ao servizo de empresas españolas no estranxeiro.
  • Contratos por tempo determinado con duración superior a catro semanas.

En caso de incumprimento da forma escrita para os casos que acabamos de enumerar, as consecuencias serán:

  • Presumirase celebrado por tempo indefinido e a xornada completa, salvo que se demostre o carácter temporal ou parcial dos servizos.
  •  Considérase unha infracción grave do empresario con sancións (multa).

 

O empresario debe entregar unha copia do contrato ao traballador. Debe entregar unha copia básica aos representantes dos traballadores para que a asinen. Comunicar e entrega ao SEPE no prazo de 10 días hábiles desde a celebración do contrato entregando unha copia do mesmo e a básica asinada polos representantes dos traballadores. Esta comunicación deberá realizarse sexa celebrado o contrato de forma verbal ou escrita. Poden establecer unha serie de cláusulas contractuais, por exemplo as que aparecen na seguinte táboa:

 

Sobre o período de proba
  • O seu establecemento é optativo e de acordalo, deberase reflectir por escrito no contrato.
  • A súa duración máxima establecerase nos Convenios Colectivos, e na súa falta a duración non poderá exceder de seis meses para os técnicos titulados, ou de dous meses para o resto dos traballadores.
  • Durante o período de proba, o traballador terá os mesmos dereitos e obrigacións correspondentes ao posto de traballo que desempeñe, coma se fóra de persoal.
  • Durante este período poderase rescindir a relación laboral por vontade de calquera das partes, sen alegar causa algunha e sen preaviso, salvo pacto en contrario.
  • O período de proba compútase a efectos de antigüidade.
  • A situación de incapacidade temporal que afecte o traballador durante o período de proba interromperá o cómputo do mesmo, sempre que se produza acordo entre ambas as partes.
  • Nas empresas con menos de traballadores, 25 o período de proba non poderá exceder de tres meses para os traballadores que non sexan técnicos titulados.
  • Non se poderá establecer período de proba cando o traballador haxa xa desempeñado as mesmas funcións con anterioridade na empresa, baixo calquera modalidade de contratación.
Sobre a duración
  • O contrato de traballo presúmese concertado por tempo indefinido.
  • O contrato de traballo de duración determinada só poderá celebrarse por circunstancias da produción ou por substitución de persoa traballadora.
  • Para que se entenda que concorre causa xustificada de temporalidade será necesario que se especifiquen con precisión no contrato a causa habilítante da contratación temporal, as circunstancias concretas que a xustifican e a súa conexión coa duración prevista.
  • En principio todo contrato de traballo é indefinido e a xornada completa, salvo que no contrato de traballo establézase o contrario.
  • As normas que regulan cada tipo de contrato temporal, establecen cal é a duración mínima e máxima do contrato.

 

A NULIDADE DOS CONTRATOS DE TRABALLO

 

 Sobre os dereitos e obrigacións

Un contrato de traballo supón uns dereitos para o traballador, que se converten en obrigacións para o empresario. Ao mesmo tempo, as obrigacións que contrae o traballador convértense en dereitos do seu empresario.

O empresario contrae obrigacións con :

  • O traballador: cando a relación laboral sexa de duración superior a catro semanas, o empresario deberá informar por escrito ao traballador sobre os elementos esenciais do contrato e principais condicións de execución da prestación laboral, sempre que tales elementos e condicións non figuren no contrato de traballo formalizado por escrito.
  • Os representantes legais dos traballadores: tamén deberá entregar aos representantes legais dos traballadores, unha copia básica dos contratos formalizados por escrito (con excepción dos contratos de relacións especiais de alta dirección, para os que é suficiente a notificación), así como as prórrogas dos devanditos contratos e as denuncias dos mesmos, tendo para iso o mesmo prazo de días. 10 A copia básica conterá todos os datos do contrato a excepción do número do D.N.I., domicilio, estado civil e calquera outro dato que poida afectar á identidade persoal do interesado. Posteriormente, dita copia básica enviarase ao Servizo Público de Emprego. Cando non exista representación legal dos traballadores tamén deberá formalizarse copia básica e remitirse ao Servizo Público de Emprego.
  • O Servizo Público de Emprego: os empresarios están obrigados a comunicar ao Servizo Público de Emprego no prazo dos 10 días seguintes á súa concertación, e nos termos que reglamentariamente determínense, o contido dos contratos de traballo que celebren ou as prórrogas dos mesmos, deban ou non formalizarse por escrito.

Dereitos do traballador:

  • Á ocupación efectiva durante a xornada de traballo.
  • Á promoción e formación no traballo.
  • A non ser discriminados para acceder a un posto de traballo.
  • Á integridade física e á intimidade.
  • A percibir puntualmente a remuneración pactada.
  • Os demais que se establezan no contrato de traballo.

Deberes do traballador:

  • Cumprir as obrigacións concretas do posto de traballo conforme aos principios da boa fe e dilixencia.
  • Cumprir as medidas de seguridade e hixiene que se adopten.
  • Cumprir as ordes e instrucións do empresario no exercicio da súa función directiva.
  • Non realizar a mesma actividade que a empresa en competencia con ela.
  • Contribuír a mellorar a produtividade.
  • Os demais que se establezan no contrato de traballo.

.