Comenta un cartel

A PROPAGANDA COMUNISTA

Os carteis propagandísticos comunistas caracterízanse por uns deseños sinxelos pero de natureza impactante, recorrendo a proclamas breves e combativas comprensibles para as clases populares, actores clave no movemento revolucionario. Neles represéntase o poder do pobo, sendo protagonizados por campesiños e obreiros, así como polo Exército Vermello. Os atributos máis recorrentes nos mesmos son os inherentes ao campesiñado, como a fouce, o martelo, a aixada e o arado, facendo un chamamento ao empoderamento das clases baixas e a loita contra a burguesía internacional. Os temas máis recorrentes na cartelería da Rusia soviética son a Guerra Civil entre o Exército Vermello e o Branco, a loita contra a burguesía dentro e fóra das súas fronteiras, a propaganda antirrelixiosa e aqueles problemas máis perentorios para o pobo: fame, analfabetismo, pobreza e caos. Na cartelería obsérvanse dúas grandes vertentes temáticas, unha enfocada cara á consecución dun futuro esperanzador para o país e outra centrada no chamamento do pobo á loita obreira. En ambas as vertentes pode observarse unha latente simboloxía. O vermello é a cor predominante, unha alusión ao sangue derramado na loita polos dereitos do pobo desde o Domingo Sanguento e durante os anos de revolución proletaria. A bandeira vermella é tamén un elemento reiterado nos carteis. Ademais poden observarse outros elementos simbólicos comúns, como son as cadeas como metáfora da opresión por parte do poder e o sol como referencia a un futuro radiante e esperanzador.

Os carteis revolucionarios ademais dun medio de comunicación fundamental no movemento comunista estreitamente ligado ao desenvolvemento da súa historia, tamén son unha expresión artística que dista das manifestacións tradicionais. Estas pezas artísticas parten dunha estética popular e nútrense das vangardas rusas e de influencias modernistas para crear composicións impactantes que cheguen a todo o público e que consigan xerar sentimentos de irmandamento e rebelión. O auxe da cartelería como instrumento propagandístico foi favorecido pola posta en marcha da Axencia Telegráfica Rusa ( ROSTA) con sede en Moscova e delegacións en cidades como Petrogrado – na actualidade San Petersburgo-. A súa metodoloxía consistía en compoñer mensaxes baseadas nunha transmisión telegráfica con directrices políticas e darllos a un artista para que interpretase ditos lemas visualmente. Aínda que na súa orixe esta expresión artística é concibida como instrumento de propaganda tsarista de exaltación do imperialismo e cunha intencionalidade belicista favorable á súa intervención na I Guerra Mundial, os revolucionarios danse conta do seu poder para chegar a todo tipo de público, incluído unha ampla porcentaxe de poboación analfabeta e comezan a usar a cartelería ao seu favor. Na produción artística dos carteis revolucionarios toman parte algúns artistas destacados da época, representantes das vangardas que acollen con entusiasmo a Revolución de Outubro como Kozlinski, Lébedev ou Kochergin, que puxeron o seu acento persoal sobre a base das proclamas revolucionarias, creando composicións anovadoras e vangardistas que potenciaban a mensaxe comunista. Os artistas viron no cartelismo revolucionario un medio de expresión artística e experimentación creativa, creando algunhas obras que forman xa parte da historia e a cultura rusas.