Title: LOCALIZACIÓN DA HORTA
Course: Mans á obra!

¿ONDE A POÑEMOS? TRABALLO EN GRUPO

Agora que xa sabemos que tipo de horta queremos, chega o momento de deseñala.

O primeiro paso é decidir onde imos poñela.

É un momento moi importante, porque o lugar onde a poñamos pode influír no éxito do noso traballo. Ademais hai que ter en conta que non é doado cambiar unha horta de sitio, por iso hai que tomar ben esta decisión.

É necesario ter moitas cousas en conta. Todo o noso coñecemento sobre a vida das plantas ten que estar presente á hora de escoller o lugar. Por iso este é unha actividade para facer en grupo.

Todos e todas imos poder facer achegas a esta creación colectiva.

A continuación tes os pasos que tes que seguir para escoller cos teus compañeiros e compañeiras a localización da horta.

¿TEMOS ESPAZO PARA TODO? O TAMAÑO DA NOSA HORTA

Para decidir o tamaño da horta temos que ter en conta algúns factores.

ESPAZO DISPOÑIBLE NO NOSO CENTRO

O primeiro que temos que facer é ver canto espazo está libre no noso centro e canto podemos ocupar. Se é pequeno temos que axustarnos. Se é grande déixanos máis posibilidades abertas, así que seguimos adiante coa nosa decisión.

NÚMERO DE ALUMNOS E ALUMNAS IMPLICADOS NO PROXECTO

E TEMPO DISPOÑIBLE

A horta require un traballo físico e tamén unha atención e coidados continuados. Por iso o tamaño ten que ser adecuado para que o traballo non sexa excesivo e poidamos coidar ben da nosa horta.

A proposta para a nosa horta é de 4 bancais (máis adiante comprenderás o motivo).

Así que agora toca utilizar as matemáticas para decidir a superficie.

ELEMENTOS QUE VAI TER A NOSA HORTA

Ademais de ter espazo para os bancais e os camiños que os rodean temos que contar co lugar para os montóns de compost. Se decidimos facer un sementeiro, unha caseta para ferramentas e unha estación meteorolóxica temos que dispoñer dun espazo máis grande.

Por último non estaría mal deixar un espazo libre onde a clase se poida sentar co profesor ou profesora para ter algunhas clases ó lado da horta (sempre que o tempo o permita). Se a nosa horta está ben coidada pode ser un lugar moi agradable para estar.

Para os montóns de compost tedes que contar que cada un vai ter un diámetro aproximado de 1.5 metros.

A DECISIÓN FINAL

O mellor é empezar sempre por unha horta pequena para adaptarnos a este novo traballo e ir desenvolvendo as nosas capacidades.

Pero é importante deixar aberta a posibilidade de ir facéndoa máis grande a medida que nos habituamos e descubrimos cuanto nos gusta.

Así que tendo en conta todos estes factores imos xuntarnos en pequenos grupos e cada grupo vai facer unha proposta dicindo o número de bancais que considera necesarios, e tamén dos elementos que lle gustaría que tivera a horta.

Estas propostas teñen que estar xustificadas e vanse publicar no foro. Despois xunto co profesorado tomarase a decisión.

Na páxina principal deste tema tedes un foro dispoñible para as vosas propostas.

A ORIENTACIÓN DA HORTA E A LUZ DO SOL

ORIENTACIÓN

Xa sabes que a luz do sol é moi importante para o crecemento das plantas. Por iso temos que orientar a horta de tal xeito que reciba maior radiación solar.

Como ben sabes sol sae polo leste e ponse polo oeste.

DECIDINDO A ORIENTACIÓN

Agora é o momento de que en grupo respondades a esta pregunta.

¿cal será a colocación adecuada dos nosos bancais para que reciban a maior cantidade de luz solar?

¿no eixo leste-oeste ou no eixo norte sur?

Razoade a vosa resposta.

A ORIENTACIÓN

Temos que ver como está situado o noso centro con respecto ós puntos cardinais. Así saberemos como van estar orientados os nosos bancais.

Ademais temos que asegurarnos de que o lado sur da nosa horta estea aberto e libre de obstáculos para que a luz do sol chegue ben ós cultivos.

ZONAS DE SOMBRA

Temos que escoller a zona máis soleada do terreo. Para iso teremos que observar o percorrido do sol durante o día e ver as zonas de moita sombra para descartalas.

O VENTO

Tamén temos que ter en conta se na nosa zona hai ventos predominantes. Nese caso é bo buscar a zona máis protexida deles, posto que o vento, se é demasiado forte ou continuo, pode perturbar o crecemento das plantas na nosa horta.

Unha forma de protexer a horta do vento é plantar sebes non demasiado altos, para que cumpran a súa función sen facer sombra na nosa zona de cultivo.

¿ONDE ESTÁ O MELLOR SOLO?

Como sabes o solo é fundamental para a horta. Hai varios aspectos a ter en conta.

PROFUNDIDADE

Canta maior profundidade teña o noso solo antes de atopar rocha, mellor. Lembra que para facer os bancais temos que remover a terra entre 40 e 60 centímetros de profundidade.

Por iso temos que facer un estudo das zonas posibles e descartas aquelas que teñan rocha moi preto da superficie.

DRENAXE DE AUGA

Hai terreos que reteñen a auga e enchárcanse cando chove ou pola acumulación de aguas de mananciais ou torrentes. Eses terreos temos que descartalos porque, como sabes, cando o solo ten exceso de auga non queda espazo para o osíxeno e como consecuencia as raíces apodrecen e os microorganismos descompoñedores non poden traballar.

PENDENTE

É mellor que o terreo onde estea a nosa horta sexa cha. Os terreos en pendente son máis difíciles de cultivar e ademais cando chove a auga, na súa caída pola pendente, arrastra os nutrientes do solo empobrecéndoo.

ACIDEZ

Como xa vimos para favorecer o crecemento das plantas é mellor que o solo sexa neutro, é dicir, nen ácido nen básico. Iso sabémolo facendo a medida dun parámetro que se chama pH.

O pH ideal para o solo é de 6.5.

Se o solo no noso centro ten un pH inferior, no momento de preparar os bancais, e de vez en cando ó longo do ano, teremos que engadir algunha substancia que faga que sexa menos ácido.

En cambio se o pH é superior a 6.5 basta con aportar a materia orgánica do compost.

A TEXTURA DO SOLO

A textura do solo ven dada polo contido de arxila, limo e area. O bo solo ten que ter unha boa proporción destes tres compoñentes.

Hai un experimento moi sinxelo para determinar a textura. Imos velo a continuación.

1. Hai que coller na man unha mostra do solo e humedecela un pouco, sen que chegue a pegarse á man.
2. Amásase ata que formamos unha boliña duns 3 centímetros de diámetro.
3. Deixamos caer a bola. Se esta se rompe en moitos pedazos quere dicir que é moi areoso. Un solo areoso non terá unha boa estrutura para ser cultivado.
4. Se non se rompe seguimos adiante e sobre unha superficie ou entre as mans intentamos facer un "churro" que vaia facéndose máis fino e aumentando de lonxitude. Se se fragmenta antes de chegar aos 10 cm. o solo aínda ten un contido demasiado alto de area.
5. Se podemos chegar a facer un churro duns 15 cm. intentamos facer un semicírculo con el. Se non o conseguimos quere dicir que temos un solo cun bo equilibrio entre area, limo e arxila.
6. Se podemos facer o semicírculo sen que o churro se rompa quere dicir que temos un solo demasiado arxiloso.
7. Se podemos pechar o círculo e o churro segue sen romperse atopámonos cun solo excesivamente arxiloso.

A DECISIÓN FINAL

Despois de ter estudado o solo do terreo no que se atopa o voso centro podedes facer un plano onde reflictades as áreas de maior e menor calidade, para utilizalo nos seguintes pasos no deseño da horta.

INTEGRANDO A HORTA NO INSTITUTO

Á hora de escoller o lugar onde imos facer a nosa horta temos que ter en conta que vai ser un elemento máis entre todos os que forman o noso centro: edificio coas aulas, pistas deportivas, zonas de recreo, zonas de paso, etc.

A horta non debe prexudicar ningunha das actividades que se realizan no centro e tampouco debe  obstaculizar zonas de paso ou de recreo.

Debe estar a unha distancia das aulas que nos permita falar e comunicarnos cando traballamos nela sen molestar ós compañeiros e compañeiras que están nas aulas.

Ademais debe estar cerca dunha billa ou unha fonte para poder coller facilmente a auga para o rego.

Dado que teremos que ir con frecuencia para coidala e desfrutar dela, o acceso debe ser fácil, incluso para as persoas con límites na súa mobilidade.

Temos que ter en conta que o compost non debería estar moi cerca das aulas. Se facemos todo correctamente o compost non ten un cheiro desagradable, pero temos que deixar marxe ós errores.

¡A DECISIÓN FINAL!

Agora que sabemos
1. o tamaño que queremos para a nosa horta,
2. como temos que orientar os bancais para que reciban o máximo de luz do sol.
3. a calidade do solo,
4. onde están as tomas de auga,
5. onde está o lugar para almacenar as ferramentas,
6. os espazos do noso centro que temos que respectar,

xa podemos facer propostas de onde poñer a nosa horta.

Para iso imos facer pequenos grupos e cada grupo vai facer unha proposta e xustificala.

Tedes que comunicar a vosa proposta no foro e unha vez que estean todas imos facer unha votación.